• News

  • BlogRSS

  •  Source:


    From its hillside overlooking the Ethiopian capital, Berhanu Mengistu's century-old, gabled family home has seen emperors and governments rise and fall.

    It has withstood economic stagnation and the rapid population growth that replaced its once-patrician neighbours with a rabble of shacks.

    But it now stands lonely in a field of weeds, the house's corrugated roof and red plaster walls stark against a fast-changing cityscape of cleared slums, tower cranes and glinting high rises.

    Palatial homes like Berhanu's are scattered throughout Addis Ababa, built for imperial-era courtiers and foreign business moguls, but most have slid into dire neglect as the government focuses on an aspirational building boom.


    "Nowadays, most of the buildings you see are more of the European architecture," said Berhanu, a supply chain manager whose house has been in his family for seven generations.

    Across the capital, older, poorer neighbourhoods - like the one that once surrounded Berhanu's home - have been levelled to make way for glass-and-concrete towers, lauded by the government as a symbol of the rapid economic expansion transforming one of Africa's poorest countries.

    But preservationists worry that the breakneck development comes at the cost of the capital's architectural heritage.

    "There are isolated efforts of protecting, saving historic buildings, but it's really very limited," said Fasil Giorghis, a well-known architect.

    "It is not even a given that you should protect a historic building."

     A young city 

    Addis Ababa was founded in the late 19th century by Emperor Menelik II as he expanded the Ethiopian empire from the country's northern highlands to its modern boundaries.

    The young city soon filled with houses belonging to members of Menelik's government, among them Berhanu's ancestor Yemtu Beznash, the family matriarch and administrator of a powerful law court.

    Menelik, who died in 1913, also hired Armenians as city engineers, while merchants came from India and Yemen.

    That cosmopolitanism was upended in 1974 with the arrival of the Derg military junta, which dismantled the Ethiopian empire.

    Fasil recounted how, as foreign traders fled, the communist-leaning Derg handed their former mansions to poor tenants, who could not afford to maintain the earthen walls and wooden floors.

    'Ideological shift' 

    The Ethiopian People's Revolutionary Democratic Front (EPRDF), which evicted the Derg in 1991 and continues to rule today, has presided over an economic boom.

    This has seen contractors from China and elsewhere set to work on half-built skyscrapers that give the capital's skyline a jagged, unfinished feel.

    Maheder Gebremedhin, an architect who hosts a radio show discussing the trade, says the neglect of the old buildings is due to the cost and complexity of renovation, as well as a lingering ambivalence towards the imperial past.

    "Because of the ideological shift, there is not a real interest to keep these buildings," Maheder said.

     Heritage, abandoned 

    Government and private donors have successfully restored a handful of buildings, including one of Menelik's palaces and the mansion of a former defence minister that's been converted into a museum.

    But city authorities acknowledge that most of the 440 buildings that have been designated heritage sites are rundown.

    "Because of our capacity as a developing country, they can't be repaired all the time," said Worku Mengesha, a spokesperson for Addis Ababa's tourism office.

    A decade ago, foreign embassies and Ethiopian preservationists tried to restore the Mohammadali house, once the property of a wealthy Indian businessman featuring prominent Indian and Arabian architectural elements in addition to its imperial-era Ethiopian style.

    However, bureaucracy and shoddy construction scuppered the effort, Fasil said.

    As a result, it is padlocked and abandoned, with parked cars sheltering beneath its Indian-inspired arches and a pair of discarded trousers draped across its faded cream staircase.

    Other historic buildings continue in their Derg-era role of housing for the poor, or in their slow decrepitude.

    The expansive former palace of Hojele Al-Hassen, a wealthy traditional ruler during the Menelik era, still houses people from his western region, who spend after-work hours socialising on the wraparound veranda.

    But it's increasingly dilapidated, with an entire decaying wing that once served as a school classroom sealed off for safety.

    Family history, city history 

    Three years ago, as city authorities levelled the homes that had mushroomed around Berhanu's house, he kept the bulldozers at bay by having his home designated an historic building.

    Berhanu now hopes to turn his family history into national history.

    Standing near a large portrait of the matriarch Yemtu, he spoke of his dream to make a museum of the house whose rooms are filled with family photographs and heirlooms, including a wall-spanning snake skin.

    "This is not only our property. It belongs to all Ethiopians and people of Addis Ababa," he said.

    He hopes the city will agree.

    Across the street in the slum area the government wants cleared, his neighbour Solomon Damana had recently resolved a dispute with city authorities and was following orders to demolish the small family home in which he was born and raised and move to a one-bedroom apartment on the outskirts of town.

    "I'm happy that one isn't demolished," he said, gesturing at Berhanu's place. "It's an historic house."

    Read more ›

    የመንግሥት ተጠሪ ሚኒስትሩ ለዳኞች አስተዳደር ጉባዔ አባልነት እንዲሾሙ የቀረበውን ጥያቄ ፓርላማው ውድቅ አደረገ

    የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ለፌዴራል ዳኞች አስተዳደር ጉባዔ አባልነት ከቀረቡለት ዕጩዎች መካከል፣ በምክር ቤቱ የመንግሥት ተጠሪ ሚኒስትር የሆኑትን የአቶ ገብረ እግዚአብሔር አርዓያን የሹመት ጥያቄ እንደማይቀበለው በመግለጽ ውድቅ አደረገ።

     በአገሪቱ የዳኝነት ሥርዓት ላይ ከፍተኛ የአስተዳደር ሚና ለዳኞች አስተዳደር ጉባዔ በሕግ መሰጠቱ ይታወቃል። የጉባዔው አባላትም ታዋቂ ሰዎች፣ የሕግ ባለሙያዎችና ሦስት የምክር ቤት አባላት እንደሚሆኑ በሕግ የተደነገገ ነው።

     በዚህ መሠረት እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ ምክር ቤቱን በመወከል የዳኞች አስተዳደር ጉባዔ አባል በነበሩት ምትክ በአፈ ጉባዔው የታጩ ሌሎች ሦስት አባላት፣ ማክሰኞ ታኅሳስ 9 ቀን 2011 ዓ.ም. ለምክር ቤቱ ቀርበዋል።

    ምክር ቤቱን በመወከል የዳኞች አስተዳደር ጉባዔ አባላት የነበሩትን መተካት ያስፈለገው፣ የዳኝነት ዘርፉን ተዓማኒና ገለልተኛ ለማድረግና ጠንካራ የክትትልና የቁጥጥር አሠራር ማስፈን አስፈላጊ በመሆኑ ስለታመነበት እንደሆነ ተገልጿል።

    በዕለቱ ምክር ቤቱን በመወከል የዳኞች አስተዳደር ጉባዔ አባል እንዲሆኑ በዕጩነት የቀረቡት ወ/ሮ ሰናይት አንዳርጌ፣ አቶ ጴጥሮስ ወልደ ሰንበትና አቶ ገብረ እግዚአብሔር አርዓያ ናቸው።

     ይሁን እንጂ የምክር ቤቱ አባላት ከቀረቡት ዕጩዎች መካከል በተለየ ሁኔታ፣ አቶ ገብረ እግዚአብሔር የዳኞች አስተዳደር ጉባዔ አባል ሊሆኑ አይገባም በማለት ተከራክረዋል።

     ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አህመድ (ዶ/ር) ከወር በፊት በሰጡት ሹመት መሠረት አቶ ገብረ እግዚአብሔር በፓርላማው የመንግሥት ተጠሪ ሚኒስትር በመሆን፣ ለበርካታ ዓመታት በዚህ ኃላፊነት ላይ የቆዩትን አቶ አስመላሽ ወልደ ሥላሴን እንዲተኩ ተደርጓል።

    አቶ አስመላሽ የመንግሥት ተጠሪ ሚኒስትር ሆነው ከማገልገላቸው በተጨማሪ፣ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤትን በመወከል ለረጅም ዓመታት የዳኞች አስተዳደር ጉባዔ አባል እንደነበሩና በጉባዔው ውስጥም ተፅዕኖ ፈጣሪ እንደነበሩ ይነገርላቸዋል።

    አቶ ገብረ እግዚአብሔር የመንግሥት ተጠሪ ሚኒስትር በመሆን አቶ አስመላሽን እንዲተኩ በጠቅላይ ሚኒስትሩ የተሾሙት፣ የመንግሥት ተጠሪ ሚኒስትርን የመሾም ሥልጣን በቀጥታ ጠቅላይ ሚኒስትሩን የሚመለከት በመሆኑ ነው።

    ይህንን ተከትሎ አቶ ገብረ እግዚአብሔር ፓርላማውን በመወከል የዳኞች አስተዳደር ጉባዔ አባል የነበሩትን አቶ አስመላሽ እንዲተኩ ቢታጩም፣ ፓርላማው በፍፁም አልተቀበለውም።

    የምክር ቤቱ አባላት መከራከሪያ የነበረው የመንግሥት ተጠሪ የሆነን ግለሰብ የዳኞች አስተዳደር ጉባዔ አድርጎ መሾም፣ መንግሥት በፍትሕ ሥርዓቱ ውስጥ ጣልቃ እንዲገባ መፍቀድ ነው የሚል ነበር።

    በተጨማሪም እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ የመንግሥት ተጠሪ ሚኒስትር የዳኞች አስተዳደር ጉባዔ አባል ሆኖ እንዲሠራ መፈቀዱ፣ በዳኝነት ሥርዓቱ ላይ ጉዳት ማድረሱን በመጥቀስ የምክር ቤቱ አባላት ክርክራቸውን አቅርበዋል።

     በተለይ በጉባዔው የሚወከሉ የምክር ቤቱ አባላት በቂ የሕግ ዕውቀት ያላቸው መሆን እንዳለባቸው በመጥቀስ የምክር ቤቱ አባላት የተከራከሩ ሲሆን፣ ከዚህ በፊት የምክር ቤቱ አባላት በጉባዔው ቢወከሉም በአገሪቱ ሲፈጸሙ የነበሩ አስነዋሪ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶችን መከላከል እንዳልቻሉ ሞግተዋል።

    አሁን የጉባዔው አባል ለመሆን መወከል ያለባቸው ያለፈው ዓይነት የመብት ጥሰትና የተዛባው የዳኝነት ሥርዓት እንዲታረም የተሻለ የሚሠሩና የሕግ ዕውቀት ያላቸው የምክር ቤቱ አባላት መሆን እንደሚገባቸው ተከራክረዋል።

    ከዚህም አንፃር ከዕጩዎቹ መካከል አቶ ገብረ እግዚአብሔር ለዕጩነት እንደማይመጥኑ አባላቱ ተሟግተዋል። አቶ ገብረ እግዚአብሔር የቀረበባቸውን ተቃውሞ በማስመልከት በሰጡት አስተያየት፣ “የምክር ቤቱን ሐሳብ ተቀብያለሁ፣ ራሴንም ከዕጩነት አንስቻለሁ፤” ብለዋል። በዚህም መሠረት በአቶ ገብረ እግዚአብሔር ምትክ ሌላ አባል ከምክር ቤቱ ተለይቶ እንዲቀርብ በመስማማት፣ የተቀሩትን ሁለት ዕጩዎች ሹመት ምክር ቤቱ በአብላጫ ድምፅ አፅድቋል።

    የዳኞች አስተዳደር ጉባዔ የዳኝነት ሥርዓቱ በገለልተኝነት እንዲከናወን፣ ዳኞችም ሙያዊ ብቃታቸውን ነፃነታቸውንና ገለልተኝነታቸውን ጠብቀው ኃላፊነታቸውን መወጣታቸውን የመከታተልና ዕርምጃ የመውሰድ ሕጋዊ ኃላፊነት የተሰጠው ነው። ከኃላፊነቶቹ መካከልም ዕጩ ዳኞችን በመመልመል በጠቅላይ ሚኒስትሩ አማካይነት እንዲሾሙ ማድረግ፣ በፓርላማ የተሾሙ ዳኞች ገለልተኝነትንና የዳኝነት ሥነ ምግባርን መጣሳቸው ቅሬታ የቀረበ እንደሆነ፣ ይህንኑ መርምሮ ጥፋተኛ ሆነው በተገኙ ዳኞች ላይ አስተዳደራዊ ዕርምጃ እንዲወሰድ ወይም ከዳኝነት እንዲሰናበቱ ለሾማቸው የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የውሳኔ ሐሳብ ማቅረብ ይገኝበታል።

    ቀደም ሲል ምክር ቤቱን በመወከል የጉባዔው አባል የነበሩት አቶ አስመላሽ ወልደ ሥላሴ፣ አቶ ተስፋዬ ዳባና ወ/ሮ ገነት ታደሰ ነበሩ። ፓርላማው ማክሰኞ ታኅሳስ 9 ቀን 2011 ዓ.ም. ባደረገው ስብሰባ ከተመለከታቸው ሌሎች ጉዳዮች መካከል በኢትዮጵያና በሩዋንዳ መካከል በኮሙዩኒኬሽን ኢንፎርሜሽን፣ በግብርናና በሚዲያ ዘርፍ የተፈረመውን የትብብር ስምምነት ለማፅደቅ የቀረበ ረቂቅ አዋጅን ሲሆን፣ ይህንኑ ረቂቅ በተመለከተ ከተወያየ በኋላ ለዝርዝር ዕይታ ለሚመለከተው ቋሚ ኮሚቴ መርቶታል።

     በተመሳሳይ በኢትዮጵያና በዓለም አቀፍ የልማት ማኅበር መካከል ለኢትዮጵያ ‹ኢኮኖሚክ ኦፖርቹኒቲ ፕሮግራም› ማስፈጸሚያ የተደረገውን የብድር ስምምነት ለማፅደቅ የቀረበ ረቂቅ አዋጅን ለዝርዝር ዕይታ ለቋሚ ኮሚቴ መርቷል

    SOURCE: EhiopianReporter

    Read more ›

    By By Chombe Teshome

    The question why one makes a pledge to the profession he finds himself or herself in is not an easy question to answer, especially if it is self-initiated. Professional pledges are not enforceable or punishable by law. However, pledges of different kinds have been made since time immemorial. Hippocratic pledge (not to be confused with Hypocrite) is an expression of ideal conduct for a physician. Although written in antiquity, its principles are held sacred by doctors to this day. The pledges such as first do no harm ( primum non cocere);  attend for the benefit of the sick, remaining free of all intentional injustice, of all mischief;  apply your skill, for the benefit of the sick are just some of Hippocrates pledges. Thus a professional pledge is simply a promise to engage only in honorable and upstanding endeavors by an ethical professional person. At the same time setting up a higher standard of conduct for those who will venture to follow the particular profession. Naturally, pledges are measured by none other than their applications. If the practical application of the pledges is in conflict with the actual pledges given, it is safe to conclude that the intended purpose of the pledge may not be in service of the profession, but for self-aggrandizement and deceit. Here is where Tsegaye Ararsa’s  “pledges of legal academic “ serves  as exhibit A of a Hypocrite of the highest order.

    While surfing on internet, I stumbled up on the pledges of a Legal academic, written beautifully in the tone of Dr. Martin Luther King Jr, by none other than our own rabble-rouser who we have come to know as Tsegaye  Regassa. Obviously, his pledges were written a particular audience in mind; those who he calls “corps of intellectuals” in Melbourne, Australia, and may be far beyond; I guess, the aim of the writing was to present himself as upright ethical man, and in due course, to impress and to garner the acceptance and respect of those he is writing to.  After reading those holier-than -thou pledges, one would presume, the “corps of intellectuals”, would be very much impressed by Tsegay Ararsa’s pledge to adhere to Ethical excellence; oblivious, of course, to the less couched and more edgy agitator we have come to know on Ormia Media Network and facebook, where he regularly avails himself to conduct his hate propaganda unabated.

    What will be attempted here is not ad hominem attacks, which is his preferred tool of argument, rather to show how far apart Tsegaye stands from promises he made to honor these uplifting, inspirational universal values. 

      Tsegaye starts his pledge with pretentious meekery by stating how he has been burdened by privileges bestowed up on him, and how he has been humbled by the responsibility he has come to shoulder as legal scholar; thus, mindful of the debt he owe to the society, Tsegaye promises introspectively to legislate softly, persuasively, and lovingly.

    Examples abound to show that despite his claim to contrary, Tsegaye Ararssa has failed ignobly to meet the bear minimum of what he proclaims to be his guiding light in his professional life; in opposition to it though, he has made false statements, stereotypes made up anecdotes to deform historical facts, to agitate and to sow further divisions among Ethiopian communities; especially, between Oromo and Amhara Ethiopians. A short detour to Tsegay’s face book uncannily demonstrates how his actions betray his promised stance; With a show of pumping fist meme way high, and pages full of vitriol, his claim to love and persuasion has proved many times over to be hollow. For now, though, let us return to his pledges.

    At first glance, these pledges contain lofty virtues and ideals most people would stand behind in heartbeat. Had Tsegaye failed short of the pledge he made while trying, no one would have hold that against him; because, it’s the principle he is advancing and his good intention that should count more than his shortcomings. Furthermore, adherence to ethical engagement in public discourse is exactly what we Ethiopians expect from a man of jurisprudence, not a violent laced political agitation, which threatens the lives of Ethiopians on grand scale.

    This might come as surprised to those “ corps of intellectuals” who don’t speak and write Amharic and Oromaffia language, but for us Ethiopians Tsegaye comes across as very vindictive agitator who wants nothing else except to exact revenge for real and perceived historical misdeeds. If the multinational country, Ethiopia, go up in flames while Tsegay pursues his social engineering agenda, he couldn’t care less. Let’s address some of the agitation tactics he uses  to arouse emotional frenzy in gullible youth, who commit wanton ethnic targeted mob justice on unsuspected civilians.

    For instance, he stereotypically portrays   Amharas and Ethiopist (the name he uses interchangeably) as evil incarnate; in one of the anecdotes he repeatedly attempts to prove the devilish nature of Amharas on Oromo Media Network, by telling the story of, how the Benishangul people leave the market place whenever they notice Amharas are entering the market area: He emphatically underlines the significance of that to those who were participating on the panel discussion. What he was trying to insinuate was that the coming of Amharas into the market was considered as a sign of omen, so Benishangle leave the market to avoid the evil that would befall them had they stayed. To hear this kind of negative stereotype spread on Oromo Media network by supposedly the man of jurisprudence is very disconcerting. And for sure, this kind of propaganda stimulates hatred toward the stereotyped community, and it has deadly consequences for many Amharas and other nationalities who living in Benishangul or in other part of Ethiopia. In the recent past many Amharas have been killed or uprooted because of inflammatory ethnic propaganda  Tsegaye and his supporters spread on internet and other mass media outlets unabated. For example, in August of this year in rally that was held  in Shashemene to welcome Jawar Mohammed, the young man who was falsely accused of being a security threat to Mr Jawar was hanged upside down on utility pole and was beaten to death by a mob.

    The other propaganda piece Tsegay actively engages in is portraying Addis Ababa residents as others. Although the Ethiopian living in Addis Ababa are from all parts of Ethiopia,and most consider the Ethiopian capital, Addis Ababa to be the melting pot of  Ethiopian nationalities, this is not true of Tsegay. For him they are Minilik settlers (invaders, blood letters) insinuating that Ethiopians from other part of Ethiopia are aliens and enemies of Oromo Ethiopians. Thus presenting theme as targets to be aimed at.  Tsegay and Co even coined a new name for Ethiopians living in Addis Ababa, “homeless”. He continues to actively involve in labeling them making them a target; what he is preparing the ground for obviously is for a violent retribution against this population. Mind you 40% of Addis Ababa resident are Oromos, even according to Tsegaye,which is the proportional population share of Ethiopian-oromos, that is without counting Oromo-Ethiopians with mixed heritage, which Tsegay is one.

    Althouigh Tsegay swears by to legislate softly, persuasively, and lovingly. He has no desire to even engage in healthy debate with Ethiopians. His aversion is aptly captured with what he posted on his facebook recently. Tsegay wrote “ It’s an unfortunate fact of post-colonial reality that one is locked into using the name Ethiopia even in entering the debate

    So if Tsegay is so offended to even engage in discussion with Ethiopians; it begs the question what is Tsegay really up to? Tsegaye’s agenda is not justice, not democracy or equality,but  the destruction of Ethiopia. Whenever he uses catchy words, such as justice, democracy etc, his intention is to camouflage his latent desire to dismantle Ethiopia. Tsegaye wearing his Oromo nationalist clad, with his scorch earth approach, anything Ethiopian has to be assailed; neither facts he doesn’t like nor groups he considers inimical has to be discredited using all the sophistry he could muster. Those who argue with him on substance, he labels them either as Oromo- phobic or dimwits. Since he wears the Oromo nationalist hat, he plays a victim and a defender at the same time in order to silence the Ethiopian nationalist he abhors to engage with.

    Tsegaye presents himself as a legal scholar in Ethiopian ethicized constitutional order, and he is a true believer in the full implementation of it. Although he is quite aware the so called constitution has served only the minority TPLF government to overlord the Ethiopian people by pitting one group against the other, Tsegay insists that all cures to what ails Ethiopia can be found only in TPLF’s constitution. Truth to be told, Tsegaye  never shy about putting forward his  service credential  in service of the TPLF government. He was the person TPLF leaders, such as Abay Tehay, turned to for legal advice when crises arises, He was a teacher in Civil Service College, the institution that TPLF established to train its cadres. Thus he is not opposing TPLF’s policies for its divisiveness and the mayhem it brought in the life of the Ethiopian people, but his beef with TPLF is that the sought after destruction of Ethiopia didn’t materialize in TPLF watch, from which he hoped his utopian Oromia supposedly to sprang out.  To accomplish this goal Tsegay knows he can not employ persuasion, surly he knows as well that unity and mutual accommodation also are not going to serve him as well. So he has made a calculated plan to wedge mistrust and hatred among the Ethiopian people so that in the long run the end result will be what he always wanted, the destruction of Ethiopia, which he loathes without reservation.

    Like the Greeks Goddess of virtue, Arete, Tsegay’s claim to excellence in virtues is limitless. He pledges to all of us that he will approach public texts with the ethics of reverence to restore hermeneutical sanity , interpretive integrity.

       Having made this lofty, whiter than cloud, pledge, he turns around to make a travesty of historical proportion by disfiguring historical facts, by taking statements out of context to further his antiEthiopan political agenda when he attempted to enlighten us that Minilk’s refusal not to be categorize as a negro was a declaration to be recognize as a Caucasian. If we follow Tsegay’s logic of reductio ad absurdum, Minilik  must have declared I am white (እኔ ፈረንጅ ነኝ), cause Minilke might not be privy to the Carleton S. Coon’s race classification, which Caucasian is just one of five.   The reason Tsegaye makes this kind of outlandish assertion is simple–to dislodge Minilik from the high pedestal the black people of the world sat him on for his anticolonial victory in Adwa, and for upending the stigma of inferior race categorization by utterly vanquishing a white colonial power on its own soil, Ethiopia.

    Tsegaya’s glittering pledges are really sights to be hold: He pledges that he has the duty to imagine, and help society imagine a better world, a different world, a new heaven and a new earth” and he takes this as his prophetic duty;  to be a custodian of love, hope and future, to fight hatred, despair and cynicism.

     This would have been a pledge Mother Teresa would make, rather than the hate spewing, know it all megalomaniac, Tsegay Ararrsa . To be fair though let us look at whether his actions withstand the slightest scrutiny of his own declared pledge.

    The majority of Ethiopians had been rightly concerned that if and when TPLF collapses of its own weight, this ethnically fractured nation would sink into a civil war from which it would be incapable of recovering. The Ethiopian youth from Oromo, Amhara, and other nationalities, determined to bring democracy have made a great sacrifice and put a tremendous pressure to get rid the government. The Young Oromo-Ethiopian leaders lead by  Lema Megersa and Abey Mohamed took a decisive action in the nick of time to save the country from civil war and complete disintegration. With the concerted effort with Gedu, and Demeke, the country veered away from a national catastrophe. These reformist leaders got unwavering support from all corners of Ethiopia. The actions taken and the changes these leaders brought to Ethiopia don’t need to be enumerated here; However, for Tsegay Ararssa and his radical followers  both Lema and Abey are the epitome of  sellouts.

    Tsegay’s  vicious attack against Dr Abey Mohamed and Lema Megersa emanates from his veisiral hatred toward anything Ethiopian.  He harangues Abay as the savior of Ethiopia from Oromo, as if Oromo and Ethiopia are mutually exclusive entities. Tsegays haughtiness doesn’t seem to know bound; he tells for all to hear with chest-thumping triumphalism that Abey is in the position he is because of him, i.e. the king maker. He is remorseful that Abey and Lema had been able to pull Ethiopia from the edge of fragmentation. Tsegay caricature’s Abey by saying “Putting an Oromo in a Menelikan palace won’t do, especially when that Oromo is a Menelik in an Oromo body. That is the hate monger Tsegay’s way to derogate Abey as the Ethiopian version of uncle tom.

    This is the most hateful statement one can make against another human being let alone on a national leader who is trying to do his best to save a country of more than one hundred million people from going off the cliff. Despite the well-orchestrated attempt that was made to snuff out Abey Mhamed’s  life  by radical Oromo fringe groups in cahoots with TPLF honchos, the Prime Minster and his reformist colleagues are forging ahead to establish a country where individual and group rights are supplementary, but never contradictory. After all these harangues, hatemongering, Tsegay   still wants to be called the up right man who is a custodian of love and hope and a person who stands against hatred. As Jawaharial Nehru put it “ the person who talks most of his own virtue is often the least virtuous”

    What Ethiopians need to avoid is to overlook or to underestimate the threat the likes of Tsegay Ararssa poses to our national existence. There is a direct relation between the recent spate of violence in Oromoia and many other parts of the country and the active agitation that has been going on by Tsegay Ararrsa’s and Co on OMN and facebook. Given how close we have come to a national disaster; we don’t have the luxury of letting our guard down or letting this rare opportunity to establish a true democratic governance slip through our fingers.   We no longer afford to be the proverbial “ostrich with its head in sand”.

    Read more ›
    By Brook k Seifu
    Just finished reading the book by Emebet Hannah Mariam Dereje, great granddaughter of His Majesty, Emperor Haile Selassie I of Ethiopia.
    Here is my take on the book that I found to be the ultimate page turner that forced me to finish reading it in a couple of days.
    This book has the power to manifest Emperor Haile Selassie both as an Emperor of one of the oldest nations in the world with well defined, conservative national values and as an ordinary Ethiopian elder (የሃገር ሽማግሌ) whose love and care towards his large family members is no different from an everyday, traditional Ethiopian elder with a large family. The very surprising liberal attitudes of the Emperor are also well represented where Emebet Hannah demanded to wear trousers that was met with her mother's protest but decisively countered by the Emperor's permission to let her be. Who would have thought?
    The "palace kids" deference to the keepers of the palace was beyond amazing. It showed the values of then Ethiopians. The princes and princesses were respectful of their parents' employees. This is specially mind boggling to my generation who have seen children of officials who have served a lot of beating and humiliation to traffic officers who stopped them for speeding or other reasons.
    Its a book written for those who understand and respect monarchy and for those who possess open mind and willingness to go beyond this book to further understand the Ethiopian monarchy and its familial dynamics.
    In this book, its clearly written how the Emperor adored Emebet Hannah's father and how he felt indebted to his loyalty that resulted in her father's untimely death. For that reason, coupled with the Emperor's love towards his family and children in general, the great grandfather took the role of a father and provided much needed love, care and a close watch over her upbringing. This part of the book and the part that details her last moment with her great grandfather speaks a volume about the reality. That reality is, despite the Derg's claim that the Emperor had billions stashed elsewhere, the most he was able to give to his beloved great granddaughter whom he knew was saying farewell for the last time to, was a small envelope of hundreds of dollars. Reading this during the time when unbelievably ridiculous amount of looted capital was being siphoned away by government officials and their children, I can't help but conclude that it was indeed a divine plan that made this book possible. The royal children were simply counting on excelling to serve God, country and the Emperor. Emebet Hannas decision to leave her jewelry box filled with expensive gifts from around the world, knowing it probably was the last time to see the country, is a perfect example of the absence of greed, specially, in the younger generation of the family. 
    Children, grandchildren and great grandchildren of the "billionaire" Emperor ended up looking for ways to make a living as waiters, parking lot attendants etc.....after the revolution.
    Yes, the Emperor's family, as any royal family around the world, legitimately used state coffers to finance the education and livelihood of its members. Presidents and prime ministers are no different. Same state coffers financed the education of those that brought down the empire. 
    Her comments about the needed land reform and the reasons behind the Emperor's hesitation is very insightful and informative. Her judgment wasn't clouded by her royalty.
    What I think she left out but should have been part of her book was the Emperor's reaction when the "derg manipulated famine documentary" was aired. How he was shocked by what he saw, how he left his dinner and retired to his room and how he forcefully and mercilessly criticized those responsible for hiding the scope of the famine from him. 
    Perhaps Emebet Hannah didn't want to seem over protective as the book was intended to tell her personal life experiences but not justifying HIM's government despite the fact that the Emperor was not totally aware of the situation.
    Many ridiculed the Emperor because of the famous birthday cake but again, it would have been a plus to let the public know that the Emperor nor his children never ordered the cake but rather it was another member of aristocratic family who wanted to show a goodwill. It was not a secret that the Emperor's children were very unhappy about that damned cake. 
    Going through the happy times and then the ordeals that involved the mass loss of beloved family members as a result of torture and execution, the incarceration of loved ones for over a decade with little or no means of communication was not an easy feat for the young members of the family to endure. But yet, with God's grace, the culprits suffered at the hands of their enemies while the survivors of the imperial family emerged victorious at the end. Fake propagandas debunked and the Emperor finally and posthumously getting recognition for the great man that he was and his descendants excelling in their own domains armed by the values of the great Emperor.
    This book somehow, remotely reminded me of one of my favorite novels by Alexandre Dumas, The Count of Monte Cristo.
    As to the author,
    I have always understood Emebet Hannah as a very insightful, well learned, detail oriented inquisitive scholar and have always sensed her purposely hidden innocence. This book, her own doing, showed us the real Emebet. Independent woman but yet respectful of our conservative traditions. Proud and then humble enough to care for her milk delivery man by couriering his letter to the Emperor personally and remembering from her nannies to the cooks and palace keepers.
    An innocent royal woman who recounted and shared her romantic memories graciously despite being divorced from her ex-husband she described as a handsome man. 
    She clearly was invested in her book passionately and wrote it with no constraint and thought of political (royal) correctness. 
    Pretty much a first for an Ethiopian oriented book based on personal experiences.
    Read more ›

    Mastewal Dessalew

    I was in Ethiopia this past three weeks and I had tried to assess how things are changed since I left the country 6 years ago. I have observed many things in my short stint and one of the sad realities is the skyrocketing of the number of unemployed youths in the country; especially those who have a university degree, many of them in engineering fields. You would get at least one or two such unemployed university graduates almost in every household. It is these unemployed young people who rocked the country demanding political change in the past two years. While most of us are busy praising the political change, no one is talking how to tackle one of the root causes of the political upheaval. You would learn more from the books of Haddis Alemayehu than the government on what they are planning to address the issue. The internal power struggle and the ethnic rivalry has stolen the show that the economy is forgotten. Misguided economic and political policy that created structural economic problem in the country, corruption and ethnic politics are hampering the economy not to generate enough jobs.

    Revolutionary democracy, I would rather call it revolutionary kleptocracy, is a policy the country followed in the past 27 years. Currently the country is neither a capitalist nor a socialist state, it is a crony capitalist state. The economy of the country is primarily dominated by either multibillion party companies like EFFORT or those individuals who have nexus with powerful politicians. The likes of EFFORT are leeches to the economy and their wealth is not primarily from adding value and productivity rather from their preferential treatment by the government. They get prime urban land for free or below market price, pay little or no tax and import-export tariffs, take money (not borrow) from the bank as they want, get government contracts without competition etc. These companies have neither the motivation nor the competition to focus on adding values to their products and improve productivity. Their presence and the unleveled playing field mean startups and independent private companies cannot compete with them. It is imperative to understand that these companies are the pillars of ruling the country by the party and any private company that manages to pose serious competition to them is considered a threat to the political system and treated accordingly. Unless this structural problem in the country is addressed, it would be difficult to create a competent and innovative private sector that would create jobs to the large number of unemployed youth.

    Revolutionary kleptocracy has created a conducive environment for corruption and using rules and regulations to keep the status quo and protect the vested interest of the powerful. The day I arrived in Addis Ababa, it was all in the news that Ride, an Uber like tech startup, was shut down by the government after people who are currently operating in the traditional transportation sector complained about the startup. Without a court order, the government swiftly shut it down. The justification given was that it is against the rules and the regulation of the country to do such business. Considering the acute transportation problem in the country in general and in Addis Ababa in particular, contracting a taxi in Addis costs more than riding Uber or Lyft in major American cities, technology and innovation shouldn’t be sidelined to protect the vested interest of those companies and individuals that are garnering immense profit from the misery of the people. Embracing technology and innovation and promoting competition are key in improving the competitiveness of the country’s economy and in creating jobs.

    Ethnic politics has also created a suitable environment for favoritism, corruption and embezzlement. Just ask what happened to GERD, METEC and the sugar enterprise to understand how ethnically organized mafias looted billions from the coffer of poor Ethiopia. Such grand scale organized corruption wouldn’t be that easy without ethnic politics and the ethnically shaped bureaucracy it has created. Besides promoting corruption and draining the resource of the country, ethnic politics is becoming a hurdle for labor mobility that it is becoming difficult for people to move and work in different parts of the country. While the world and its economy are becoming more integrated and globalized, regional states in Ethiopia and their economy is drifting towards localization than integration.

    Editor’s Note : Views and Opinions in this article reflects that of the writer. 

    Read more ›

    ‹‹ኦሮሞ እንኳን ሌላውን የኢትዮጵያ ሕዝብ ለማስተዳደር ይቅርና ራሱን እንደማያስተዳድር ተደርጎ ይታሰብ የነበረውን የመቶ ዓመት ጥያቄ አልፈን፣ ዛሬ የኢትዮጵያ ሕዝቦች ኦሮሞ ያስተዳድረናል የሚሉበት ደረጃ ላይ ደርሰናል፡፡ ይህ በሥራ እንጂ እንዲሁ አልመጣም። የኦሮሞ ሕዝቦች አንድ ሆነን ጠንክረን ሠርተን ታሪክ ተቀይሯል። ከመቶ ሃምሳ ዓመት በላይ ታግለን ዛሬ የነበረብንን እድፍ ታጥበናል፡፡ በዚህ ደረጃ የኦሮሞ ታጋዮች በጋራ ትግል እዚህ ደርሰናል፤›› ሲሉ የኦሮሚያ ክልላዊ መንግሥት ፕሬዚዳንት አቶ ለማ መገርሳ በየካቲት ወር 2010 ዓ.ም. በክልሉ ቴሌቪዥን ጣቢያ ተናግረው ነበር።

    አቶ ለማ ይኼንን ሲናገሩ የኦሮሞ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ (ኦዴፓ) በኢሕአዴግ ውስጥ የነበረውን ትግል ጨርሶ ባያሸንፍም፣ ውጤቱ ከሞላ ጎደል ወደዛ እንደሚሆን የፓለቲካ ሚዛኑ ያሳይ ነበር።

    ይኼንን ለመናገር ምክንያት የሆናቸው ይመሩት የነበረው ኦሕዴድ በተጠቀሰው ወር የአሁኑን ጠቅላይ ሚኒስትር ወደዚህ ሥልጣን እንዲመጡ ለማመቻቸት የአመራር ለውጥ በማድረግ፣ በወቅቱ በኦሮሞ ሕዝብ ትግል ውስጥ ከፍተኛ ዕውቅና የነበራቸውን ራሳቸውን ከድርጅቱ ሊቀመንበርነት እንዲለቁና በዶ/ር ዓብይ እንዲተኩ ማድረጉ በኦሮሞ ሕዝብ ላይ ብዥታን በመፍጠሩ ነው።

    በወቅቱ በሰጡት ሰፊ ማብራሪያም ኦህዴድ (ኦዴፓ) በፌዴራል አመራርነት ውስጥ በሚገባ ሚናውን እንዲወጣ ሲታገል እንደነበርና እየታገለም እንደሚገኝ ገልጸው፣ ፓርቲው በፌዴራል ደረጃ የሚኖረውን ኃላፊነት ብቻ በማየት በክልል ያለውን ጉዳይ የሚያንጠባጥብ ከሆነ ውድቀት ማስከተሉ ስለማይቀር፣ ይኼንን መሠረት ያደረገና በፌዴራልም ሆነ በኦሮሚያ ክልል የሚኖረውን ኃላፊነት በብቃት እንዲወጣ ተብሎ የተደረገ የአመራር ለውጥ መሆኑን አስረድተው ነበር፡፡

     ‹‹የክልላችን መንግሥትና ድርጅት ለማጠናከር የተለያዩ ትግሎችንና ዕርምጃዎችን እየወሰድን እዚህ ደርሰናል፡፡ ነገር ግን አሁንም ጠንካራ ሆኖ የወጣ አይደለም፡፡ አሁንም በተለየ መንገድ ማጠንከር ያስፈልጋል፡፡ በሕዝብና በጠንካራ ድርጅት ከተደገፈ ግን ምንም አይሆንም፣ ስለሆነም በኦሮሚያ ላይ የሚሠራው ሥራ ወሳኝ ነው። ዋናው ትኩረት ኦሮሚያ ላይ መሥራት ነው፡፡ ምክንያቱም የሥልጣናችን ምንጭ ሕዝባችን ስለሆነ፤›› ብለው ነበር፡፡

    በክልል ደረጃ ፍፃሜ ሳያገኙ የቆዩ የቤት ሥራዎችን ሙሉ ማድረግ አስፈላጊ እንደሆነ በወቅቱ የተናገሩት አቶ ለማ፣ ባለው ተጨባጭ ሁኔታ የኦሮሞ ሕዝብን የሞራልና ኢኮኖሚ ጥያቄ የመመለስ አቅም በመገንባት የኢኮኖሚ ጥያቄውን መመለስ ግዴታ እንደሆነ፣ ለዚህም በኦሮሚያ ያለውን የሰው ሀብትና የተፈጥሮ ሀብት በማቀናጀት ለውጥ ማምጣት እንደሚያስፈልግ በዚሁ በየካቲት ወር 2010 ዓ.ም. መግለጫቸው አስረድተው ነበር፡፡

    ቃልና ተግባር

    አቶ ለማ ከላይ የገለጹትን ዕቅዳቸውን በተናገሩበት ወቅት የኦሮሞን ሕዝብ የኢኮኖሚ ጥያቄ ለመመለስ መንግሥት ከግሉ ዘርፍ ጋር ጥምረት በመፍጠር ‹‹የኦሮሞ የኢኮኖሚ አብዮት›› የሚል ስያሜ የተሰጠውና የበርካቶችን ቀልብ የገዛ ሰፊ እንቅስቃሴ ጀምሮ ነበር።

    በዚህ እንቅስቃሴም ኬኛ ቤቨሬጅ የተሰኘ ግዙፍ የለስላሳ መጠጦች ፋብሪካ፣ ኦዳ ትራንስፖርት ኩባንያ፣ ግዙፍ የሲሚንቶ ፋብሪካና ሌሎች ተመሳሳይ ግዙፍ ፕሮጀክቶች ይፋ ተደርገው ነበር። ይኼንንም ዕውን ለማድረግ ማንኛውም አቅም ያለው የኦሮሞ ተወላጅና በኦሮሞዎች የተመሠረቱ የንግድና የገንዘብ ተቋማት ለተጠቀሱት ፕሮጀክቶች በትንሹ ቢሊዮን ብር የሚያወጡ የአክሲዮን ድርሻዎችን በመግዛት፣ እንዲሁም ለመግዛት በመስማማት ድጋፋቸውን አሳይተዋል።

    ይሁን እንጂ ከስምንት ወራት በኋላ ዛሬ ስለነዚህ የኦሮሞ ሕዝብ ከፍተኛ መነሳሳት ስላሳየባቸውና ትርጉም ያለው ኢኮኖሚያዊ ፋይዳ እንደሚያስገኙ ስለታመነባቸው ፕሮጀክቶች የሚሰማ ነገር የለም።

    ሪፖርተር ያነጋገራቸው የክልሉ ሕዝብ ተወካይ የሆኑ የተወሰኑ የፓርላማ አባላት፣ የእነዚህ ፕሮጀክቶች ደብዛ መጥፋት በኦሮሞ ሕዝብ ውስጥ ጥያቄ እየቀሰቀሰ እንደሆነ ያምናሉ።

     የኦሮሞ ሕዝብ በትግሉ የቀደመ ታሪኩን በመቀየር ኢትዮጵያን የማስተዳደር ስኬት ቢቀዳጅም፣ የተደረገው ትግል የሥልጣን ጥያቄ ብቻ ለመመለስ እንዳልነበር ያስረዳሉ።

    የፖለቲካ ሥልጣን ጥያቄ አንዱ ሰበዝ እንጂ የትግሉ አልፋና ኦሜጋ እንዳልነበር የሚጠቅሱት የሕዝብ ተወካዮቹ፣ ከፖለቲካ ትግሉ ባለፈ ለበርካታ ዓመታት የተጓደለ የኢኮኖሚ ጥያቄ በመመለስ የኦሮሞ ሕዝብ ካለውና ከሚያመነጨው የሀብት መጠን ተጠቃሚ መሆን ሌላኛው የህልውናው ጥያቄ እንደነበር ያስረዳሉ።

    የክልሉ ፓርቲና መንግሥት ይኼንን ዘንግተውታል የሚል ጥርጣሬ ባይኖራቸውም፣ የፖለቲካ ለውጡን ተከትሎ በሚስተዋለው የሽግግር ሒደት መራዘሙና ለውጡ መስመሩን እንዳይስት ሁለት ቦታ በመጣዱ የተልዕኮ ሚዛኑን እንዳዛባው፣ ይህም የፖለቲካ ሽግግሩ የሚጠይቀውን ጊዜና ጉልበት እንዲሁም ውስብስብነት ላይ የማኅበረሰቡ ይኼንን የመረዳት ውስንነት ሲታከል ጥያቄዎች መነሳታቸው እንደማይቀር ይናገራሉ።

    ከዚህ ጎን ለጎን የሚሄደው ደግሞ የፖለቲካ ሽግግሩን ለማፅናት በሚደረገው ትግል በተለያዩ አካባቢዎች የኦሮሞ ሕዝብና ንብረት ላይ ጥቃቶች መፈጸማቸው፣ በዚህም ከፍተኛ ቁጥር ያለቸው ኦሮሞዎች ተፈናቅለው ሕይወታቸውን በመጠለያ ውስጥ መግፋት መቀጠላቸው ሊቆም አለመቻሉ ቅሬታውን እንዳባባሰው ይገልጻሉ።

    በዚህ ትንታኔ ላይ በርካታ የፖለቲካ ልሂቃንና የኅብረተሰብ ክፍሎች ይስማማሉ። በቅርቡ ከሁሉም የኦሮሚያ ዞኖች ከተወጣጡ የኅብረተሰብ ክፍሎችና ምሁራን ጋር በአዳማ ከተማ የሰላም ኮንፈረንስ አካሂደው የነበሩት አቶ ለማ መገርሳ፣ ከተሳታፊዎቹ ቀርበውላቸው ከነበሩ ጥያቄዎች መካከል የኦሮሞ ሕዝብ የኢኮኖሚ ጥያቄና በየማዕዘኑ እየደረሰ ያለውን ጥቃት የሚመለከት ነበር።

    አቶ ለማ በወቅቱ በሰጡት ምላሽ የኦሮሞ ሕዝብ የኢኮኖሚ ጥያቄ መነሳቱ ተገቢ እንደሆነ የክልሉ መንግሥት እንደሚያምን፣ ነገር ግን በመዘንጋት ሳይሆን ቅድሚያ ትኩረት የሚሻ አንገብጋቢና የህልውና መሠረት የሆነ ሕግ የማስከበር ጥያቄ አፍጥጦ በመምጣቱ ወደዚያ ማድላቱን አስፈላጊ እንዳደረገው ተናግረዋል።

     ሕግን የማስከበር ጉዳይ የቅድሚያ ቅድሚያ የሚሰጠው መሆኑንም በአጽንኦት ገልጸዋል።

    ሌሎች የፖለቲካ ተንታኞች በበኩላቸው ወደ ሥልጣን የመጣው ተራማጅ ኃይል የዴሞክራሲ ሜዳውን ለሁሉም እኩል በመክፈት ያገባናል የሚሉ ሁሉ እንዲሳተፋ ጥሪ ማድረጉን ተከትሎ፣ ለበርካታ ዓመታት የኦሮሞን ሕዝብ ጥቅም ለማስከበር ሲታገሉ የነበሩ ተቀባይነት ያላቸው የፖለቲካ ድርጅቶች ወደ ማኅበራዊ መሠረታቸው መመለሳቸው፣ እንዲሁም በአገር ውስጥ ቢቆዩም በነበረው ጨቋኝ የፖለቲካ ምኅዳር ምክንያት ደካማ እንቅስቃሴ ሲያደርጉ የነበሩ የፖለቲካ ድርጅቶች የተሻለ ነፃነት አግኝተው የሚወክሉትን የፖለቲካ ማኅበረሰብ የማንቀሳቀስ ዕድል ማግኘታቸው፣ በክልሉ የፖለቲካ እንቅስቃሴ ላይ አዎንታዊና አሉታዊ ተፅዕኖዎችን ማስከተሉ እንደማይቀርና የዚህ ምልክትም መታየት መጀመሩን ይናገራሉ፡፡

    በተለይም የክልሉ ሕዝብ ሲያደርገው የነበረውን የፖለቲካ ትግል በመጨረሻም ቢሆን በማስተባበርና የበለጠ በማቀጣጠል ሚና የተጫወተው ኦዴፓ የፖለቲካ ድሉ ከተገኘ በኋላ የሽግግር ጊዜውን ማሳጠር አለመቻሉ፣ ይህም በክልልና በፌደራል ደረጃ የያዘውን ሁለት የፖለቲካ ኃላፊነትና ተልዕኮ ሚዛኑን ጠብቆ ከመጫወት ይልቅ ወደ አንዱ የመሳብ ሁኔታ በማመዘኑ በክልል ደረጃ ባለው የፖለቲካ ተልዕኮ ላይ ክፍተት መፍጠሩ፣ ለሌሎች የፖለቲካ ኃይሎች ዕድል መፍጠሩ እንደማይቀር ሁሉ በገሃድም በመታየት ላይ መሆኑን ያስረዳሉ።

    ይህ ፖለቲካዊ ክስተትም በተለይ በቤኒሻንጉል ጉሙዝና በምዕራብ ወለጋ አዋሳኝ አካባቢዎች በሚኖሩ የኦሮሞ ተወላጆች ላይ ሰሞኑን የደረሰውን አሰቃቂ ግድያ ተከትሎ ጎልቶ እንደወጣ፣ ሁኔታውም የክልሉ መንግሥትን እንዳነቃው ይናገራሉ።

    በዚህ አካባቢ በተከሰተው ግጭት በርካታ የኦሮሞ ተወላጆች በታጣቂዎች መገደላቸው፣ በተለይም በጥቃቱ የኦሮሚያ ክልል 11 የፖሊስ አባላት መገደላቸው ጭምር የክልሉ ሕዝብ ቁጣ እንዲገነፍል ምክንያት ሆኗል። ጥቃቱን ተከትሎ ክልሉን የሚያስተዳድረው የኦዴፓ ማዕከላዊ አስቸኳይ ስብሰባ በማካሄድ መግለጫ ማውጣቱ ይታወሳል፡፡

    በመግለጫው ሥልጣን የተነጠቁና በሰብዓዊ መብት ጥሰት፣ እንዲሁም በሙስና ወንጀሎች ላይ በተጀመረው ሕግ የማስከበር ሥራ ተጠያቂ እየሆኑ ያሉ ኃይሎች በእጅ አዙር የጀመሩት የፖለቲካ ሴራ መሆኑን አመልክቷል።

    ‹‹በሕዝባችን ላይ ጉዳት እያደረሱ ያሉ አካላትንም የገቡበት ጉድጓድ በመግባት ለሕግ በማቅረብ ተመልሰው ጉዳት ማድረስ እንዳይችሉ እንሰብራቸዋለን፤›› በማለት አቋሙን ገልጿል። ይሁን እንጂ ተደራጅቶ በእጅ አዙር ጥቃት እየሰነዘረ ያለውን ወገን በግልጽ አልተናገረም።  

    በአካባቢው ያፈነገጡ የኦነግ ኃይሎች እንቅስቃሴ ቢገለጽም፣ ኦነግ ስለዚህ ኃይል መኖር ያመነውም ያስተባበለውም ነገር የለም።

    የሰሞኑ ግጭት ከመድረሱ ቀደም ባሉ ቀናት የኦሮሚያ ክልል ፕሬዚዳነት አቶ ለማ መገርሳና የኦነግ ሊቀመንበር አቶ ዳውድ ኢብሳ ተገናኝተው በክልሉ የሰላምና የፖለቲካ ጉዳዮች ላይ ተባብረው ለመሥራት መግባባታቸው ተገልጾ ነበር።
    በቅርቡ የደረሰውን ጥቃት ተከትሎ ኦነግ ባወጣው መግለጫ፣ በአሁኑ ወቅት በምዕራብ ኦሮሚያ በኩል እየደረሰ ያለው ጥቃት በጉሙዝ ሕዝብ ስም እንዲታጠቁ በተደረጉ ኃይሎች መሆኑንና በአካባቢው በሚገኙት ኦሮሞዎች ላይ እየተካሄደ ያለው የግድያ ዘመቻ አሳሳቢ ደረጃ ላይ መድረሱን አመልክቷል።

    እየተፈጸመ ላለው ጥቃት መንግሥት እንደ ችግር እያቀረበ የሚገኘው ኮንትሮባንዲስቶች፣ ኪራይ ሰብሳቢዎችና በሌሎች ስየሜዎች የተሰየሙትን መሆኑን የሚገልጸው የኦነግ መግለጫ፣ እስካሁን ግን የችግር ምንጭ ናቸው የተባሉትን ለሕግ በማቅረብ ችግሩን ለመፍታት በቂ ዕርምጃ አልተወሰደም በማለት ወቅሷል።

    የፌዴራልና የኦሮሚያ ክልል መንግሥታት ኃላፊነታቸውን እየተወጡ እንዳልሆነ የሚጠቅሰው የኦነግ መግለጫ፣ ‹‹በተጠያቂነት መንፈስና ባለን ራስን የመከላከል መብት ተጠቅመን እንደ ብሔር እየተፈጸመብን ያለውን ግድያና ማንኛውንም ችግር መከላከል፣ የሕዝባችን መብትና ግዴታ መሆኑን እናሳስበለን፤›› ብሏል። በጥቃቱ የተቆጡ የምዕራብ ወለጋ ነዋሪዎች በጥቃቱ ማግሥት ግዙፍ ሰላማዊ ሠልፍ በማካሄድ፣ የክልሉ መንግሥት ኃላፊነቱን በመወጣት የኦሮሞዎችን ደኅንነትና ሰላም ማስከበር እንዳልቻለ ወቅሰዋል።

    ሕግ የማስከበር ኃላፊነቱን እንዲወጣና የኦሮሞ ሕዝብ መብትና ጥቅምን እንዲያስከበር ጠይቀዋል። ይኼንን ስላማዊ ሠልፍ ተከትሎ ኦዴፓ ባወጣው መግለጫ ሰላማዊ ሠልፉ መደረጉ ተገቢ ቢሆንም፣ ለውጡን ለማደናቀፍ ለሚጥሩ ኃይሎች ቀዳዳ መክፈት እንደማይገባና ብስለት የተሞላበት አካሄድን መከተል አስፈላጊ መሆኑን አሳስቧል። ይሁን እንጂ በጥቃቱ ማግሥት በምዕራብ ወለጋ ከተካሄደው ሰላማዊ ሠልፍ በኋላ በነበሩት ቀናት 20 በሚደርሱ ሌሎች የኦሮሚያ ከተሞች ተመሳሳይ በበርካታ ሺዎች የሚቆጠሩ ነዋሪዎች፣ በተወሰኑ አካባቢዎችም የክልሉ የፖሊስ ሠራዊት አባላት የተሳተፉባቸው ሠልፎች ተካሂደዋል። በዚህም ክልልሉን በሚያስተዳድረው የፖለቲካ ድርጅትና መንግሥት ላይ ወቀሳ ተሰንዝሯል። በተጨማሪም የኦሮሞ ሕዝብ ትግል ግብ የፖለቲካ ሥልጣን ብቻ እንዳልነበር የሚገልጹና የኦሮሞ የኢኮኖሚና ማኅበራዊ ጥቅምና መብቶች እንዲከበሩ የሚጠይቁ ድምፆች ተሰምተዋል።

    የፖለቲካ መፍትሔው ጅማሮ

    በክልሉ መስተዋል የጀመረውን አዲስ ፖለቲካዊ እንቅስቃሴ የገመገመው የኦዴፓ ከፍተኛ አመራር፣ በተለይም የመንግሥትና የድርጅት አካሉ የታችኛው መዋቅር በአካል እንጂ በመንፈስ አብሮት አለመሆኑን እንደተረዳ ጉዳዩን በቅርበት የሚከታተሉ ተንታኞች ያስረዳሉ።

    ከሚያቀርቧቸው ማሳያዎች መካከልም ቁጣ ገንፍሎ በበርካታ አካባቢዎች ሰላማዊ ሠልፎች ከመካሄዳቸው ጥቂት ቀናት አስቀድሞ፣ የክልሉ የፕሬዚዳንት አቶ ለማ ከክልሉ የፖሊስ ሠራዊት ኮማንደሮች ጋር ውይይት በማድረግ ጥብቅ መመርያ አስተላልፈው እንደነበር ያስታውሳሉ።

    በዚህም ወቅት የክልሉ ፖሊስ ኮሚሽነር በሠራዊቱ ውስጥ የቅንጅት መጓደል፣ ደረጃዎቹ ቢለያዩም በሁሉም ዞኖች የፀጥታ ችግሮች እንደሚስተዋሉ በሪፖርታቸው አመላክተው ነበር። የክልሉ ፕሬዚዳንት በሰጡት ማሳሰቢያም የክልሉ ፖሊስ የክልሉ መንግሥት ኃይል እንጂ የፖለቲካ ድርጅት ኃይል አለመሆኑን ተገንዝቦ የፖለቲካ ፓርቲ ዓርማ ይዞ ፎቶ መነሳት እንዲያቆም፣ ሠራዊቱ በሙሉ በጠንካራ መዋቅር የሚመራና ትዕዛዞች ከላይ ወደታች በተገቢው ሁኔታ ሳይጓደሉ እንዲፈጸሙ አሳስበው ነበር።

    ይህ ቢሆንም በቀጣዮቹ ቀናት በበርካታ ከተሞች በተካሄዱት ሠልፎች የፖሊስ ሠራዊት አባላት የደንብ ልብሳቸውን ለብሰው በሠልፎቹ ተሳትፈዋል። ከዚህ ባለፈም በክልሉ የታችኛው የመንግሥት መዋቅር ዝቅተኛ አመራሮችም ተሳታፊ መሆናቸው ተነግሯል።

    ከተካሄዱት ሠልፎች ማግሥት የክልሉ መንግሥት ካቢኔ ስብሰባ ተጠርቶ እንደነበር የሚገልጹት የሪፖርተር ምንጮች፣ በስብሰባውም የክልሉ መንግሥት የታችኛው መዋቅር የተለየ ትኩረት እንደተሰጠው ገልጸዋል። ካቢኔው ባካሄደው ስብሰባም ከዚሁ ጋር የተገናኘ ውሳኔ አሳልፏል።

    የክልሉ መንግሥት ኮሙዩኒኬሽን ጉዳዮች ቢሮ እንደገለጸው፣ ካቢኔው የኦሮሚያ ክልል የመንግሥት ሠራተኞችን እንደ አዲስ ለመመደብ የቀረበ ረቂቅ የውሳኔ ሐሳብ ላይም ተወያይቶ አቅጣጫ አስቀምጧል።

     ካቢኔው በስፋት መክሮ አቅጣጫ ያስቀመጠው የኦሮሚያ የመንግሥት መሥሪያ ቤቶች በያሉበት ደረጃ መመርያውን በመጠቀም፣ ሥራቸውን ውጤታማ እንዲሁም በተቀናጀና ወጥ በሆነ መንገድ እንዲወጡ አፅድቋል፡፡

    በተመሳሳይ በመንግሥት መሥሪያ ቤቶች ውስጥ የሚከናወኑ ሥራዎች በሰዓት እንዲሆን፣ የመንግሥት ሠራተኞች የአገልግሎት አሰጣጥ ውጤታማነትና በምደባ ወቅት ድጋፍና ክትትል እንደሚደረግም አቅጣጫ መቀመጡን አመልክቷል፡፡

    በመቀጠል የኦዴፓ ምክትል ሊቀመንርና የክልሉ ፕሬዚዳንት አቶ ለማ ለኦሮሞ ሕዝብ የሚታገሉ 14 የፖለቲካ ድርጅቶችን በመጥራት፣ በወቅታዊ የክልሉ ጉዳዮች ዙርያ ሐሙስ ኅዳር 27 ቀን 2011 ዓ.ም. አወያይተዋል።

     አቶ ለማ በስብሰባው ባቀረቡት ሐሳብ የኦሮሞ ሕዝብ የከፈለውን ዋጋ የሚመጥን ጥቅም ማግኘት ሲገባው፣ ዛሬም ድረስ ሕዝብን ሰላም የሚያሳጡ ክስተቶች መቀጠላቸው እንደሚያሳስባቸው ተናግረዋል።

    አሁን የተጀመረውን ለውጥ ማስቀጠል እንደ አገር የመቀጠልና ያለመቀጠል ጉዳይ መሆኑ ሁሉም መገንዘብ እንደሚገባው ያሳሰቡት አቶ ለማ በአሁኑ ወቅትም፣ ‹‹የምንተቻችበትና የምንፎካከርበት ሳይሆን አገር የምናድንበት ነው፤›› ብለዋል።

    ለሥልጣን ሲባል በኦሮሞ ፓርቲዎች መካከል የሚደረግ ፉክክር የኦሮሞ ሕዝብን የዘመናት ትግል ማጨናገፍ እንደሆነና ያለው ትክክለኛ ምርጫ የኦሮሞን ጥቅም ለማስከበር መከባበር መሆኑን አስገንዝበዋል።

    ይህ ጉዳይም ሁሉም ተሳታፊ የነበሩ የኦሮሞ ፓርቲዎች ተቀብለው በትብብር ለመሥራትና በኃላፊነት ስሜት ለመንቀሳቀስ እንዲቻል፣ የኦሮሞ ፓርቲዎች የትብብር ፎረም ለመመሥረት ከስምምነት ላይ ደርሰዋል።

    ይህ መንገድ የኦሮሞ ፖለቲካን መስመር በማስያዝ የሕዝቡን ጥቅምና መብት ለማስከበር ፋይዳው የጎላ በመሆኑ በደስታ የተቀበሉትን ያህል፣ የይስሙላ ስምምነት አለመሆኑን በእርግጠኝነት ለመናገር ጊዜው ገና መሆኑንም የሚገልጹ ይስተዋላሉ።

    ይሁንና የጋራ ፎረሙን መቋቋም በማስመልከት መግለጫ የሰጡት የኦዴፓ ሊቀመንበር አቶ ለማ መገርሳ፣ የኦነግ ሊቀመንበር አቶ ዳውድ ኢብሳ፣ የኦሮሞ ፌዴራሊስት ኮንግረስ (ኦፌኮ) ሊቀመንበር መረራ ጉዲና (ዶ/ር) የሚያጋጥሙ ችግሮችን በመደማመጥና በመወያየት ለመፍታት የጋራ ፎረሙን መመሥረታቸውን አስታውቀዋል፡፡

    Read more ›

    Positive headlines about Ethiopia have been frequent since the country’s new Prime Minister Abiy Ahmed took over in early April.

    One of the biggest steps he’s taken has been the rapprochement with Eritrea, which ended the longstanding conflict between the two countries. He agreed to adhere to a border ruling that gave disputed territories to Eritrea, ending a cold war that had raged between the two countries since 2000. On 11 September, the land border between the two countries was reopened.

    Abiy also invited armed opposition groups, including the Oromo Liberation Front and Ginbot 7 G7 – which were declared terrorist organisations under the former leaders – back home. And in October, Abiy gave women in Ethiopia a big boost when he appointed the country’s first female president. He also gave half of all cabinet posts to women.

    The global media – as well as ordinary Ethiopians – have been positive about the country’s improved political gender representation as well as its focus on regional peace and on reducing ethnic tensions domestically.

    But this shouldn’t obscure the fact that ethnic tensions remain rife on the ground, and could flare up at any point. There are three disturbing trends in Ethiopia: tensions within the ruling party as well as a lack of a formal road map to outline where it’s taking the country; continued ethnic tensions; and the lack of transparency around the deals done with insurgent groups.

    Weak points

    One of the biggest concerns is that the state’s capacity to maintain the rule of law and guarantee security is degenerating.

    A number of factors are contributing to this. Firstly the ruling party, the Ethiopian People’s Democratic Party, has been embedded in institutions running the security services for a long time. The lower echelons of these services are confused and bewildered as the new order takes hold. They have no clear direction from the top.

    In addition, law enforcement agencies at federal and regional levels seem unresponsive to local ethnic strife. This is troubling given that the country has been hit by a new wave of ethnic conflicts. According to the Internal Displacement Monitoring Centre report for Ethiopia, the total number of internally displaced people is nearly 1.4 million – and rising.

    Ethnic tensions continue to pose a threat to major cities like Addis Ababa. At the same time former rebel groups have resisted calls to disarm their soldiers. The circulation and trade of armaments are visible and worrisome in many cities.

    Another big threat is the fact that the ruling party doesn’t seem to have a formal road map which tracks the country’s next steps. As a senior party member from Southern Ethiopia put it to one of us:

    We are not quite sure where the country is heading to.

    A close watch

    The looming uncertainty placed massive expectations on the recent 11th party congress that was held in Hawassa. The congress concluded without making any remarkable decisions.

    Another big area of concern is the lack of transparency over the exact terms of the various agreements with former rebel organisations. This lack of information has led to conspiracy theories circulating about the terms on which insurgent groups have been demobilised.

    Lastly, there is tension between Abiy’s attempts to create a sense of identity beyond ethnicities while at the same time attempting to accommodate several of the ethno-nationalist agendas of certain constituencies.

    Amid the rise of regional and international jubilation over Abiy’s rise friends of Ethiopia, international institutions, and global powers like the US should carefully watch these trends and their possible negative consequences.

    Read more ›

    Source: BBC Amharic

    ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ አህመድ ከተለያዩ የፖለቲካ ፓርቲ አመራሮች ጋር ዛሬ በጽህፈት ቤታቸው እየተካሄደ ስላለው ለውጥና በሚቀጥለው ዓመት ስለሚደረገው ምርጫ ውይይት አድርገዋል።

    የጠቅላይ ሚኒስትር ጽህፈት ቤት ባለፈው ሳምንት ባደረገው ጥሪ መሰረት በተካሄደው ውይይት በቀጣይ ፓርቲዎች ሊያደርገቸው በሚገቡ ቁልፍ ጉዳዮች ላይ ውይይት ተደርጓል።

    የውይይቱ ዋነኛ ትኩረት ቀጠይ ምርጫና እየተካሄደ ያለው ለውጥ ይሁን እንጂ ጠቅላይ ሚኒስትሩ በንግግራቸው መንግሥት እያካሄደ ያለውን ሕግና ሥርዓትን የማስከበር ተግባር አጠናክሮ እንደሚቀጥል አመልክተዋል።

    ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ ጨምረውም መንግሥታቸው ሕግን ለማስከበር እየወሰደ ያለው እርምጃ ብሔር ላይ ያነጣጠረ ነው መባሉ ተገቢ አለመሆኑን ተናግረዋል።

    ምርጫ ፡ የተቃዋሚዎችና የመንግሥት ወግ?

    እየተከናወነ ያለው ተግባር የሰብዓዊ መብት ጥሰት የፈፀሙና በተደራጀ ሌብነት ላይ የተሰማሩትን ብቻ ለሕግ ማቅረብ ነው። በዚህም ውስጥ ተሳታፊ የሆኑ ሁሉም ተጠያቂ ስለሚደረጉ ከብሔር ጋር ማያያዘ ተገቢ እንዳልሆነ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ገልፀው፤ ጥፋት ሲሰሩ ህዝብን ሳያማክሩ ጥፋተኛ ነህ ሲባሉ ከብሔር ጋር ማያያዝ አደገኛ መሆኑን አስረድተዋል።

    "ጥፍር ሲነቅል ሕዝብን ያላማከረ፤ ጥፍር መንቀል ሕጋዊ አይደለም ስንለው ብሔሩ ውስጥ ለመደበቅ ይሞክራል" በማለት ድረጊቶቹ በግለሰቦች የተፈፀሙ መሆናቸውን ገልፀዋል።

    ጠቅላይ ሚኒስትሩ ባቀረቡት ሃሳብ መሰረት ከፓርቲዎች ጋር የሚካሄደው ውይይት በሦስት ደረጃዎች ተከፍሎ የሚካሄድ ነው። በዚህም የመጀመሪያው ደረጃ ውይይቱን ማስጀመሪያ ሲሆን፤ ሁለተኛው ደግሞ በምርጫ ጉዳይ ላይ ትኩረቱን ያደርጋል። ሦስተኛው ደግሞ ከምርጫው በኋላ በሚኖሩ ተግባራት ላይ ትኩረት እንሚያደርግ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ተናግረዋል።

    ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ እንዳሉት ቀጣዩ ምርጫ ነፃ፣ ፍትሃዊ እና ዴሞክራሲያዊ ለማድረግ እንደሚሰራና ለዚህም በምርጫ ህግ፣ በምርጫ ቦርድ ስያሜ እና የምርጫ ቦርድ አቅም ዙሪያ አስፈላጊው ሥራ ይከናወናል ብለዋል።

    ወ/ሪት ብርቱካን በወዳጆቻቸው አንደበት

    "የኖርዌይ ፓስፖርቴን መልሼ ኢትዮጵያዊ መሆን እችላለሁ" አቶ ሌንጮ ለታ

    የምርጫ አዋጅ፣ የፖለቲካ ፓርቲዎች ምዝገባ አዋጅ፣ የፖለቲካ ፓርቲዎች ሥነ ምግባር አዋጅ በጠቅላይ አቃቤ ህግ በኩል (በባለሞያዎች ተጠንቶ) ማሻሻያዎች እንደተረቀቀ ነገር ግን ተቃዋሚ የፖለቲካ ፓርቲዎች ሊወያዩባቸው ስለሚገባ ለዚያ ሲባል ለፓርላማ እንዳልቀረቡ ተናግረዋል።

    የመገናኛ ብዙሃን ህጋዊ ሆነው እንዲሰሩ አመቺ የህግ ማዕቀፍ እንደሚዘጋጅ ጠቁመው በቀጣይ ምርጫ የማህበራዊ ድረ ገፆች በቀታዩ ምርጫ ላይ ፈተና ሊሆኑ እንደሚችሉ ጠቁመው ይህንንም ለመከላከል ከፖለቲካ ፓርቲዎች ጋር በጋራ እንደሚሰራ አመልክተዋል።

    ሌላኛው የገለፁት ነገር ሁሉም የፖለቲካ ፓርቲዎች ኦፊሴላዊ የማህበራዊ ሚዲያ ገፆች እንደሚያስፈልጓቸው ነው። ይህም በስማቸው የሚለቀቁና የሚያጋጩ መልዕክቶችን ለመቆጣጠር እንደሚያስችል አስረድተዋል።

    ሕገ መንግሥትን ስለማሻሻልና በተቋማት ግንባታ ዙሪያ የሚከናወኑ ተግባራት እንደሚኖሩ የተናገሩት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፤ የሕገ መንግስት ማሻሻያ ለማድረግ መወያየት እንደሚያስፈልግና አከራካሪ በሆኑ ጉዳዮች ላይ ከምርጫ በኋላ ህዝቡ ውሳኔ እንዲሰጥ እንደሚደረግ ገልፀዋል።

    የኢትዮጵያ ሕዝባዊ አመፅን በፎቶ

    ስለየምርጫ ጊዜ መራዘም በተመለከተ በተነሳ ሃሳብ ላይ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ እንደተናገሩት፤ የምርጫው ጊዜ እንዲራዘም በይፋ የቀረበ ሃሳብ እንደሌለ ጠቅሰው፤ ነገር ግን ሀሳቡን ማንሳትና በመወያየት ውሳኔ ላይ መድረስ እንደሚቻል ተናግረዋል።

    ጠቅላይ ሚኒስትሩ በተጨማሪም ፓርቲዎች በቁጥር በርካታ ሆነው ከመቅረብ ይልቅ ተቀራርቦ በመስራት መዋሃድ ባይቻል እንኳን ግንባር በመፍጠር ተጠናክረው እንዲቀርቡ መክረው፤ መንግሥትም አስፈላጊውን ድጋፍ ለማድረግ ዝግጁ መሆኑን አመልክተዋል።

    ፓርቲዎች ለቀጣዩ ምርጫ አስፈላጊውን ዝግጅት ከወዲሁ ማድረግ እንዳለባቸው ሲያመለክቱም "የሚቀደድ ፓስፖርት ካለ ቶሎ ቀደው" ለምርጫ እንዲዘጋጁም መክረዋል።

    Read more ›

     እሥከዳር በላቸው

    ተቃውሞና ድጋፍ ገደብ ካጣ፣ያመጣል ጣጣ ! የአፄ ኃይለ ሥላሴ መንግስት ቅጥ ባጣ ተቃውሞ ሲወድቅ፣ ገደብ ባጣ ድጋፍ የደርግ መንግሥት መጣ።“ ከደርግ የባሰ አረመኔ አይመጣም ” በሚል ቅጥ ባጣ ተቃውሞ ደርግ ሲወድቅ፣ ገደብ ባጣ ድጋፍ ትነግ መጣ።

    የተጠላው የትነግ | ኢሕአዴግም ሥርዓት፣ከደርግ የባሰ አረመኔ ዘረኛና ዘራፊ በመሆኑ፣ ህብረተሰቡ ገደብ የለሹን በደል ፣ ጥላቻን ባረገዘ ተቃውሞ ቢታገለውም፣ “ ሞተ ” የተባለውን ሥርዓት የኢሕአዴጉ ጠቅላይ ሚኒስቴር በጥገናዊ ለውጥ ሽንገላ ለጊዜውም ቢሆን ነፍስ እንዲዘራበት ለማድረግ ችሏል።

    ዛሬም እንደትናንቱ ከትነግ | ኢሕአዴግ የባሰ አይመጣም ብለን ለ ገደብ የለሽ ድጋፍ የዶክተር አቢይ “ ኦዴግ | ኢሕአዴግ ” ላይ ወደ ቅን። ቀደም ሲል አማራው ትግሬዎችን አጅቦ ደርግን ከጣለ በኋላ፣ትግሬ አማራን ክዶ እንደመታው ጠንቅቆ ቢያውቅም፣በእነኦነግና ኦህዴድ እንዳሥመታው ግን የዘነጋ ይመሥላል።

    በመሆኑም ዛሬም አማራው ! በትነግና በኦሮሞዎች መካከል በሚደረገው ግብ ግብ ውስጥ ኦሮሞዎችን አጅቦ ሥልጣን አሥይዟል። ይህም ለጊዜው ካዋዛን በኋላ ምን እንደሚያመጣ ማወቅ አይከብድም።

    አዲስ አበባና ቡራዩ ላይ የኦነግ ቄሮዎች የሠሩትን ልብ ይ ሏል። ንፁሀን አማራዎችን በበደኖ በወለጋ፣በአርሲ ወዘተ የጨፈጨፈው ተገንጣዩ ኦነግ፣ ” በዘር ማጥፋት ወንጀል ” ወደእሥር ቤት ከመሄድ ይልቅ ፣እየተለመነ፣ ከለማ ጋር በምን እንደተስማሙ እንኳን ሳይገለፅ መሥማማታቸውን ነግረውናል።

    በአንድ በኩል በትግሬዎቹ ቦታ ኦሮሞዎች እየተተኩና አዲስ አበባንም በኦሮሞ ባለሥልጣናት እያጥለቀለቁ፣ ” መልሶ ለመገንባት ” በሚል፣የአማራውን እና የሌሎችን ብሔሮች ቤቶች እያፈረሱ፣ሕዝ ቡን ሥራፈት እያደረጉ፣ ” ጫት ቃሚው በዛ ” እያሉ ይሳለቃሉ። እነለማ መገርሳም አዲስ አበባን በቁጥርም ይሁን በአሥተዳደር በኦሮሞ የበላይነት ለማጥለቅለቅ፣ካላቸው ዓይን ያወጣና የረቀቀ የዘረኝነት በሽታ በመነሳት፣ ቄሮዎች ! ለአዲስ አበባ ከሚቀርበው ከምዕራብ ሸዋ ያፈናቀሉት አማራ በአዲስ አበባ አልፎ ወደራያ ተሰዶ፣ በርሀብና በቸነፈር ሲሰቃይ ፣ ” በሶማሊና በኦሮሞ መካከል ችግር ሥለተፈጠረ ” በሚል ኦሮሞችን ከሩቅ እያመጡ አዲስ አበባ ያሠፍራሉ።

    በሌላ በኩል “ እኛ ” በ 27 ዓመቱ ከልክ ያለፈ በደል ምክንያት፣በወንጀለኞች ላይ የሚሠራውን ብቻ መሥማት በመምረጣችንና ለቀጣዩ አደገኛው አካሄድ ዓይናችንን በመጨፈናችን፣ አቅጣጫ የሚያሥቱ ማዘናጊያዎች ብቅ ባሉ ቁጥር ሳናሥተውልና ሳናገናዝብ፣ “ ደግ አደረገልን ” እያልን እልልታውን እናቀልጠዋለን። የዚህ ሁሉ ችግር የህብረተሰቡ አለመንቃትና ከመጣው ጋር የመለጠፍና ያላንዳች ገደብ መ ደገፍ ነው። “ በሬ ሆይ ! በሬ ሆይ ! ሣሩን አይተህ ገደሉን ሳታይ ” እንዳይሆን ” ቆቅ እንሁን 2 እንንቃ ” እላለሁ።

    ከመጣው ጋር ያላንዳች ጥያቄ ገደብየለሽ ድጋፍ እየሠጠን መጨረሻው የራሳችን መጥፊያ እንዳይሆን ከጅምሩ ድጋፋችን ገደብ ኖሮት ፣ሥህተቶች ብቅ ሲሉ ወዲያውኑ እንዲታረሙ ጫና በማድረግ፣ እያሥተዋልን እንጓዝ። አቢይ ከመጣም ወዲህ ቢሆን መጠኑ ይለያይ እንጅ በወልቃይት፣በራያ፣በቤኒሻንጉል፣ በቡኖ በደሌ፣በም ዕራብ ወለጋ፣በድሬደዋ፣በሐረር፣በአዲስ አበባ ወዘተ በአማራው ላይ ግድያው፣መሳደዱና መታሰሩ አለመቆሙን ለመገንዘብ አይከብድም።

    ነገ የአማራው ዕጣ ፈንታ ምን እንደሚሆን ራቅ አድርገን የማየትና በጥልቀት መረዳት ከቻልን፣የአማራውን ትግል እሥከድል ማጠናከር እንድምንችል አያጠራጥርም ። አማራው ንቃ ! አማራው እንዳይደራጅና እንደተለመደው ተከታይ እንዲሆን የሚደረጉ የማዘናጊያ ታክቲኮች ! (1)” አገር እንዳይበተ ን ” የሚሉት አነጋገር እንደተለመደው አማራውን በማሥፈራራት የቆራጭ ፈላጭን ቡድን ዕድሜ እያጀበ እንዲያራዝም ታስቦ ነው። አዎን ! አገር በ 1983 ዓም ተበትኗል።

    ዛሬም ወሬ ነው።የተበተነውን የሚሰባስበው ደግሞ አማራው ገብቶት አንድ ሆኖ ሲታገል እንጅ ባሥፈራሩት ቁጥር ካፈገፈገ ተጎጅ ራሱ እንደሆነ ይገንዘብ።

    (2) ሌንጮ ለታ ! “ ሕዝብ ( ኦሮሞ ) የመረጠውን ትቀበላለህ፣የብሔር ጥያቄ ላይ ነርቨስ አንሁን ” ብሎናል ። “ ዶሮን ሲያታልሏት በመጫኛ ጣሏት ” እንዲሉ ነው።

    (3) ብርሀኑ ! ” ለሁሉም እኩል የሆነች ዴሞክራሲያዊት ኢትዮጵያ እንገባ ” ይለናል። ይህን ቧልት የሚነግረን በዘርና በቋንቋ ብትንትኗ የወጣች አገር ላይ ቆሞ ነው።ማፌዝ አይበቃም ???

    (4) ጠበንጃ ይዘው በዘር ከመጡ ቡድኖች ጋር በመወዳደር ሥለ ዴሞክራሲ መለፈፍ “ ላም ባልዋለበት ኩበት ለቀማ ” እንደሆነ ይታወቅ።

    (5) በጅዋር ሚዲያ በኦሮምኛ ጣሂርና ሄኖ ክ ጋቢሳ የሚባሉት ጉዶች እንዲህ ይላሉ፣ “ ሀበሾች አማሮች ኦሮሞን በተንኮል ላለፉት 130 ዓመት አባረው በከተሞች በድሬደዋ፣ በአዳማ፣በፊንፊኔና በሀረር ይኖራሉ፣።ኦሮሞ የሚኖረው በድንበር ነው።በከተማም ለመኖር ከሀበሻ አማራ ተከራይተን ነው።ሥለዚህ ወንድማችን ታከለ ኡማ በሚመጣው ምርጫ ላይመረጥ ይችላልና እሥከዚያው ከተሞቻችንን መልሰን በእጃችን ማድረግ አለብን።ጊዜ የለንም ።

    ከምርጫው በፊት በእጃችን ለማድረግ መፍጠን አለብን። የእነዶክተር አቢይም ድርጅት ፊንፊኔንና ድሬድዋን ለማሥመለስ ሲሠሩ ረብሻ ከተነሳ “ ማሰር ” ይኖርባቸዋል። አሜሪካኖችም እኮ ምንም ዴሞክራት ቢሆኑ ሁሉንም ነገር በዴሞክራሲ አይሠሩም። ትግሬዎችም ከቢሮ ይባረሩ። “ ይህን ምሥኪን አማራ ከትግሬ ዘረኞች ወደኦሮሞ ዘረኞች እየተቀባበሉት ነው እንዴ ” ያሠኛል። ምንም ተባለ ምን እኛ አማራዎች ወደዋናው መፍትሄ እንግባ!

    (1 ኛ ) የአማራው ወዳጅ ራሱ አማራው ብቻ እንደሆነ እና ሌላ ወዳጅ እንደሌለው ተረድቶ፣ራሱ በራሱ ተጠናክሮ በሁለት እግሩ መቆም እንዳለበት ራሱን ያሳምን። ከልቡ ራሱን ማሣመን ሲችል ብቻ ነው ለማንነቱ የማይበገረው። 

    (2 ኛ ) ያዝ ለቀቅ ያለ ትግል አክትሞ አንድ ቋሚ አካሄድ ይኑረን።ጠላቶቻችን አዳዲስ የቤት ሥራ በሰጡን ቁጥር በእርሱ ላይ አላሥፈላጊ ጊዜያት ሥለምናጠፋ ጭንቅላታችን ለአማራው ትግል የሚጠቅሙ ነገሮች ለማፍለቅ ጊዜ አያገኝም።ለምሳሌ ሥለአቢይ፣ሥለ ኦነግ ፣ሥለትነግ ወዘተ ሥናወራ ጊዜ አናጥፋ ።

    (3ኛ) አቢይ መርቶና ታግሎ ነፃ እንዲያወጣን የምንጠብቅ ብዙዎች ነን።ይህ ሥህተት ነው።በራስህ ላይ ተማመን። እያንዳንዳችን “ እኔ ራሴ እንደግለሰብ ምን ባደርግ ነፃነቴን ተግባራዊ አደርጋለሁ ” ብለን እንጠይቅ። (4ኛ) “ ይህች ዓለም የምታጅበው ጉልበት ያለውን ብቻ እንደሆነ ተረድተን ” አሁን የጀመርነውን መሰባሰብ ይበልጥ በማጠናከር፣ያልሞከርነው የትግል አካሄድ ካለ በመቃኘት፣የድርሻችንን ለማግኘት በተለያዩ የትግል መንገዶችና ዘዴዎች ተጠናክረን መብታችንን በእጃችን ማድረግ የግድ ነው።ከዚህ ውጭ ሌላ አቋራጭ መንገድ የለም።

    (5 ኛ)አማራው በተገለለበትና ባልተሳተፈበት፣ የኢትዮጵያን አንድነት ንዶ “ 9 የዘርና ቋንቋ ክልሎች ፌደራሊዝምን ያዋቀረው ህገ መንግሥት፣ በ 1983 ዓም ኮንፈረንስ እንደፀደቀ፣ ትነግና ኦነግ የዝሆኑን ድርሻ መሬቶች ከአማራው በመቀማት ርስት አልባና ተባራሪ በማድረግ አጣብቂኝ ውስጥ ማሥገባታቸው ገሀድ ነው።

    ይህ ዛሬ ያለው ዘርን መሠረት ያደረገው ህገ መንግሥት ከ9 የዘርና የቋንቋ ከፋፋይ ፌደራሊዝም ጭምር ፈርሶ ፣ በኢትዮጵያ አንድነት ላይ የተዋቀረ ከዘርና ከቋንቋ የፀዳ ለአሥተዳደር የሚመች በጥልቀት የተጠና ሕዝብን ከሕዝብ የሚያቀራርብና የሚያስማማ፣ እኩልነትንም የሚያሟላ ፣እንደ እነአሜሪካም ይሁን እንደ እነሥዊዝ ወዘተ ለምሳሌ “ አካባቢያዊ ፌደራሊዝም ን ባካተተ ህገ መንግሥት” ሲተካና በአፍና በወሬ ሳይሆን ከልብ አብሮነታችንን በተግባር ሥናረጋግጥ ብቻ ነው።

    ይህ ተግባራዊ እንዳይሆን ትነግና ኦነግ እንዲሁም ሌሎች አክራሪዎች! ዛሬም ድረስ በአማራ ላይ ግድያ ከመፈፀምም አልፈው በጠቅላላ በአገሪቱ ውስጥ ቀውስ እንደፈጠሩ ነው። ምክንያቱም የሠረቋቸው መሬቶች ወደባለቤቶቹ እንዳይመለሱባቸውና አማራውንም ረግጠው ለመኖር።

    ማሳሰቢያ !እሥከዛሬ የአማራው በተናጠል መሄድ አሥጨርሶታል፣ተፈናቃይ አድርጎታል። ከእንግዲህ “የአማራው አንድነት ለህልውናችን ዋሥትና” ሥለሆነ አማራው በአንድነት እንዲቆም የአማራው ሕዝብ ጫናና ግፊት ያድርግ። አንድ የማይሆኑ ከሆነ ሕዝቡ ዕርዳታውንና ድጋፉን ያንሳ! መፍትሄው ይህ ብቻ ነው። ታግሎ ህልውናን ማሥጠበቅ የተፈጥሮ ህግ ነው!

    እሥከዳር በላቸው

    Read more ›

    መጪው ምርጫና የወ/ሪት ብርቱካን ሚደቅሳ ሸክም

    በ1993 ዓ.ም. የተፈጠረው የሕወሓት የመሰንጠቅ አደጋና አሸንፎ የመውጣት ፖለቲካዊ ትግል በወ/ሪት ብርቱካን ሚደቅሳ የፖለቲካ ሕይወት ላይ ትልቅ አሻራ ነበረው። የሚቀርቧቸው እንደሚናገሩት ደግሞ ከአሻራነት በላይ የሕይወት መስመራቸው የተቀየረበት እንደሆነ ይናገራሉ።

    በወቅቱ በሕወሓት ውስጥ በተፈጠረው የፖለቲካ ልዩነት አንዱ አንዱን አሸንፎ ለመውጣት የፖለቲካ ትግል ውስጥ ነበሩ። በወቅቱ ሕወሓት ውስጥ ተፈጥሮ የነበረው መከፋፈል በወቅቱ የአገሪቱ ጠቅላይ ሚኒስትር፣ የኢሕአዴግና የሕወሓት ሊቀመንበር የነበሩት አቶ መለስ ዜናዊ የፖለቲካ ልዩነት ላይ ያጠነጥናል።

    በሁለቱ ቡድኖች መካከል በተፈጠረው መጠላለፍና አሸንፎ የመውጣት ትግል የመንግሥትን ሥልጣን የያዘውና በአቶ መለስ ዜናዊ ይመራ የነበረው ቡድን፣ ከተቀናቃኙ ቡድን ጠንካራ ሰዎችን በመምረጥ የሙስና ወንጀል ክስ በመመሥረት ጉዳዩ በወቅቱ የፌዴራል ፍርድ ቤት ጀማሪ ዳኛ የነበሩት ወ/ሪት ብርቱካን ዘንድ ይደርሳል። የአቶ መለስ ቡድን በወሰደው ዕርምጃ የኤፈርት ሊቀመንበርና የኢትዮጵያ አየር መንገድ የቦርድ ሰብሳቢ የነበሩት አቶ ስዬ አብርሃ፣ በሙስና ወንጀል ተጠርጥረው ወህኒ እንዲገቡ ተደርጓል።

    በዚህ ከፍተኛ የፖለቲካ ጠብ ውስጥ እጅን ማስገባት አይደለም ለአንድ ዳኛ ይቅርና ለሕወሓት እህት ድርጅቶችም አስፈሪ ነበር። አቶ ስዬን በቁጥጥር ሥር አውሎ የነበረው ፖሊስ በወንጀል እንደጠረጠራቸውና ተጨማሪ ምርመራ ለማካሄድ በማረሚያ ቤት ለማቆየት ያቀረበው ጥያቄ፣ ችሎቱን ይመሩ ለነበሩት ወጣት ዳኛ ወ/ሪት ብርቱካን ምክንያታዊ አልነበረም።

    ለሕግ መከበርና የበላይነት ከነበራችው ፅኑ እምነት ውጪ ፖለቲካዊ ምክንያትም ሆነ ግኝኙነት ያልነበራቸው ወ/ሪት ብርቱካን ተጠርጣሪውን አቶ ስዬ በማረሚያ ቤት የሚያቆይ በቂ ማስረጃ አልቀረበም በማለት የዋስትና መብታቸውን እንዲከበር ውሳኔ ያሳልፋሉ።

    ይሁን እንጂ የዳኛዋ ውሳኔ ለአቶ ስዬ የሰጠው ነፃነት ከፍርድ ቤቱ ቅጥር ግቢ እስኪወጡ ብቻ ነበር። በከፍተኛ የፀጥታ አስከባሪ አካላት ወረራ ከአካባቢው ሳይርቁ አቶ ስዬ በቁጥጥር ሥር እንዲውሉ ተደረገ፡፡ የተወሰደው ዕርምጃ ሕጋዊ ልባስ እንዲኖረው ሲባልም፣ በሙስና የተጠረጠረ የዋስትና መብት እንዳይኖረው የሕግ ማሻሻያ በቀናት ውስጥ በፓርላማው ፀደቀ።

     የዳኛዋ ውሳኔ በአገሪቱ የፖለቲካና የፍትሕ ሥርዓት ውስጥ እስከ ዛሬ የዘለቀና መደብዘዝ ያልቻለ አሻራ እንዳለው ሁሉ፣ የእሳቸውንም ሕይወት ቀይሮታል።

    ይህ ክስተት ወ/ሪት ብርቱካን ወደ ፖለቲካ ትግል እንዲገቡ ገፊ ምክንያት ቢሆንም፣ የጀመሩት መንገድ ግን አልጋ ባልጋ አልነበረም። በነበራቸው ከፍተኛ የፖለቲካ ተፅዕኖ ምክንያትም በፖለቲካዊ ክሶች ለተለያዩ ሁለት ጊዜያት ሕይወታቸውን በወህኒ ቤት አሳልፈዋል።

    ለሁለት ጊዜያት እስር የተዳረጉባቸው ወቅቶች ከፖለቲካዊነታቸው ባሻገር፣ በሁለቱም ጊዜያት ተካሂደው ከነበሩት አገር አቀፍ ምርጫዎች ጋር ግንኙነት እንደነበራቸው ይነገራል። የመጀመርያው በ1997 ዓ.ም. ተካሄዶ ከነበረው ምርጫ በኋላ በምርጫው ውጤት ተዓማኒነት ጋር በተያያዘ በገዢው ፓርቲ ኢሕአዴግና እሳቸው በአመራርነት የሚወክሉት ቅንጅት ለአንድነትና ለዴሞክራሲ መካከል የተፈጠረው ውዝግብ ነው። ሁለተኛው እስር ከመጀመርያው ጋር ግንኙነት ቢኖረውም፣ አዲስ ፓርቲ በመመሥረት በ2002 ዓ.ም. ለሚካሄደው ምርጫ ከፍተኛ እንቅስቃሴ በማድረግ ተቀባይነት ባገኙበትና ምርጫው ሊካሄድ የአንድ ዓመት ዕድሜ ብቻ ሲቀረው ነበር።

    የ2002 ዓ.ም. ምርጫ ተጠናቆ ገዥው ፓርቲም በተለየ ሁኔታ የፓርላማውን 99.6 በመቶ ወንበሮች ማሸነፋ በብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ይፋ ተደርጎና መንግሥትም ከተደላደለ በኋላ፣ ወ/ሪት ብርቱካን ዳግም ይቅርታ አግኝተው ከእስር ይለቀቃሉ።

    የደረሰባቸውን መቋቋም የተሳናቸው ወ/ሪት ብርቱካን ከእስር ከተለቀቁ በኋላ ስደትን መርጠው ኑሯቸውን በአሜሪካ በማድረግ፣ ቀጥተኛ የፖለቲካ ተሳትፎን እርግፍ አድርገው ይተዋሉ። ይሁን እንጂ በአሜሪካ ዝነኛው ሀርቫርድ ዩኒቨርስቲ የማስተርስ ዲግሪያቸውን በመሥራት ራሳቸውን በትምህርት ከገነቡ በኋላ፣ በዓለም ዙሪያ የሚገኙ ዴሞክራሲያዊ ተቋማት ግንባታን ለመደገፍ በተቋቋመው ኔድ (National Endowment for Democracy) በተሰኘው ድርጅት ውስጥ ጊዜያቸውን በምርምር አሳልፈዋል። በተለይ በኢትዮጵያ ለዴሞክራሲ የሚታገሉ የፖለቲካ ፓርዎችን እንዲዳከሙ ያደረጋቸውን ምክንያቶችና እነሱን ለማጠናከር ምን ማድረግ እንደሚገባ መመራመር ትኩረታቸው ነበር።

     ወ/ሪት ብርቱካን ኑሯቸውን በስደት መምራት ሲቀጥሉ በኢትዮጵያ ደግሞ እሳቸው በወጣትነት የዳኝነት ቆይታቸው ለመትከል የሞከሩት እውነተኛና ገለልተኛ ፍትሕ፣ እንዲሁም ዴሞክራሲያዊ የፖለቲካ ሥርዓት አለመረጋገጥ ዜጎችን ሲጨቁኑና ሲያማርሩ ከርመው ወደ ሕዝባዊ ቁጣ ተሸጋግረዋል።

    ይህ ሕዝባዊ ቁጣ በተለይም ባለፋት ሦስት ዓመታት ተፋፍሞ በመቀጠሉ፣ በገዥው ፓርቲ ኢሕአዴግ ላይም ውስጣዊ የፖለቲካ ትግል በመቀስቀስ አገሪቷን እስከ መበተን ጫፍ አድርሶ፣ በመጋቢት ወር 2010 ዓ.ም. በኢሕአዴግ ውስጥ የተፈጠረው የለውጥ ኃይል አሸንፎ ሥልጣንን ለመቆጣጠር በቅቷል።

    በኢሕአዴግ ሊቀመንበርና የአገሪቱ ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አህመድ (ዶ/ር) የሚመራው ይህ የለውጥ ኃይል ባለፋት ዘጠኝ ወራት በወሰዳቸው የፖለቲካ ዕርምጃዎችና የዴሞክራታይዜሽን ጅማሮዎች፣ በአገር ውስጥም ሆነ በውጭ የሚገኙ ኢትዮጵያዊያንን ይሁንታና ቀልብ መግዛት መቻሉ በገሀድ የሚታይ እውነታና ከዓለም አቀፉ ማኅበረሰብም ድጋፍ እየተቸረው ይገኛል።

    በፖለቲካ ረገድ መካሄድ ከጀመሩ ተግባራት አንዱ የዴሞክራሲ ተቋማትን ማጠናከር ላይ ቅድሚያ የሰጡት ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ፣ ሥልጣን በእውነተኛ ዴሞክራሲያዊ የሐሳብ ትግል በሕዝብ ይሁንታ ብቻ እንዲያዝ ማድረግ የቆይታቸው ዋነኛ ግብ እንደሆነ ለሚመሩት ሕዝብ በይፋ በመናገር ቃል ገብተዋል።

    ይኼንንም ተከትሎ የአገሪቱን የምርጫ ሕጎች ማሻሻልና ምርጫን የሚያስፈጽመው ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ገለልተኛ ሆኖ እንዲደራጅ፣ የማሻሻያ ሥራዎችን በአገር ውስጥ ገለልተኛ ምሁራን አማካሪነት በማከናወን ላይ ይገኛሉ።

    ይኼንን ሒደት በመከታተል ዕውን እንዲያደርጉና ምርጫ ቦርድንም በሰብሳቢነት እንዲመሩ በስደት ላይ ይገኙ የነበሩትን ወ/ሪት ብርቱካን ሚደቅሳን በማጨት፣ ሐሙስ ኅዳር 13 ቀን 2011 ዓ.ም. በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በማቅረብ በአብላጫ ድምፅ አፀድቀዋል።

    በቀደሙት ዓመታት የምርጫ ቦርድ ሰብሳቢ ሆኖ በጠቅላይ ሚኒስትሩ የሚቀርብ ዕጩ በወቅቱ በፓርላማው ጥቂት መቀመጫ በነበራቸው የተቃዋሚ ፓርቲ አባላት የገለልተኝነት ጥያቄ ይቀርብ ነበር። ፓርላማው በኢሕአዴግና አጋሮቹ ሙሉ በሙሉ በተያዙባቸው ወቅቶች ደግሞ የተቃዋሚ ፓርቲዎች በአገሪቱ ወዳሉት ጥቂት የግል ሚዲያዎች በመቅረብ፣ በምርጫ አስፈጻሚ ተቋሙና በቦርዱ ሰብሳቢ ላይ የነበሯቸውን የገለልተኝነት ጥያቄ ለማሰማት ይሞክሩ ነበር።

    ይህ ታሪክ የገጽታ ለውጥ አድርጎ ባለፈው ሳምንት የምርጫ ቦርድ ሰብሳቢ እንዲሆኑ በቀረቡት ወ/ሪት ብርቱካን ላይ መቶ በመቶ በኢሕአዴግና በአጋሮቹ የተሞላው ፓርላማ የገለልተኝነት ጥያቄ አንስተዋል።

    ወ/ሪት ብርቱካን የፖለቲካ ፓርቲ አመራር የነበሩ መሆኑን በመጥቀስ፣ ከፖለቲካ ፓርቲ አባልነት ወይም ወገንተኝነት ንፁህ ስለመሆናቸው መረጋገጡንና እንዴት ሊረጋገጥ እንደቻለ ዕጩዋን ላቀረቡት ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አቅርበዋል።

    የፖለቲካ ፓርቲ አመራር የነበሩ ቢሆንም፣ በአሜሪካ በነበራቸው የጥቂት ዓመታት ቆይታ ከፖለቲካ ፓርቲ ወይም አባል ጋር ግንኙነት እንዳልነበራቸው መረጋገጡን የጠቀሱት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ የፖለቲካ አመለካካትን ማንም ሰው ሊይዝ እንደሚችልና ዋናው ጉዳይ ጠንካራ ተቋም መሥርቶ ሕግን አክብሮ መሥራት መቻላቸውን ማረጋገጥ እንደሆነ ገልጸዋል። ይኼንን ተላልፈው ከተገኙም በሕጉ መሠረት ሊጠየቁና ሊነሱ እንደሚችሉ አብራርተዋል። ማብራሪያውን ተከትሎም ፓርላማው ሹመቱን በአራት ተቃውሞ፣ በሦስት ድምፀ ተዓቅቦና በአብላጫ ድምፅ አፅድቋል። የጠቅላይ ሚኒስትር ጽሕፈት ቤት ቃል አቀባይ ቢሮ ባወጣው መግለጫ የብሔራዊ የምርጫ ቦርድ ገለልተኝነቱ ከሚረጋገጥባቸው ወሳኝ ነገሮች አንዱ የቦርዱን ሕገ መንግሥታዊ ግዴታ ጠንቅቀው በሚያውቁ፣ ገለልተኛ፣ የሙያ ብቃታቸው አስተማማኝ በሆኑና በመልካም ሥነ ምግባራቸው በሚታወቁ ሰዎች ሲመራ መሆኑን ገልጿል፡፡

    ‹‹ወ/ሪት ብርቱካን የፅናትና ለሕግ ልዕልና የመቆም አርዓያ ተደርገው በኢትዮጵያ ሕዝብ ዘንድ የሚታዩ የሕግ ባለሙያ ናቸው፡፡ በአገራችን የነበረውን የዴሞክራሲና የፍትሕ ዕጦት ለመታገልም የተፎካካሪ ፓርቲ አመራር በመሆን ታግለዋል፡፡ በዚህም ከፍተኛ ዋጋ ከፍለዋል፡፡ ለዴሞክራሲና ለፍትሕ መስፈንም በገለልተኝነት፣ በብቃትና በሞገስ ሊያገለግሉ ከሚችሉ አገር ወዳድ ኢትዮጵያውያን መካከል አንዷ ናቸው፤›› ያለው መግለጫው፣ ጠቅላይ ሚኒስትሩም ይኼንን ከግንዛቤ በማስገባት በዕጩነት አቅርበው እንደ ሾሟቸው ይገልጻል።

    ከሹመቱ በኋላ ወ/ሪት ብርቱካን ለመገናኛ ብዙኃን በሰጡት መግለጫ ይህ ጥያቄ ቀርቦላቸው፣ ሕይወታቸውን የሰጡት ለዴሞክራሲ መስፈንንና ለፍትሕ መሆኑን ተናግረዋል፡፡ ይህ በኢትዮጵያ ሰፍኖ ቢሆን ኖሮ መንገዳቸው ሌላ ይሆን እንደነበር አስረድተዋል።

    ለአድልኦ የኖሩት ሕይወት እንዳልነበራቸውና ወደፊትም እንደማይኖራቸው፣ ይኼንን የኖሩ ቀን ራሳቸውን እንደሚጠሉም ተናግረዋል።

    ቀጣዩ ሸክም

    ወ/ሪት ብርቱካን በ1997 ዓ.ም. ከተካሄደው ምርጫና ከውጤቱ ጋር በተያያዘ ለሁለት ዓመታት በወህኒ አሳልፈዋል፡፡ ነገር ግን ከእስር በይቅርታ መለቀቃቸውን ክደዋል ተብለው የተዘጋጁበት የ2002 ዓ.ም. ምርጫ በተቃረበበት ወቅት በድጋሚ ለእስር ተዳርገዋል። በቆይታቸውም የተለያዩ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶችን መከራ ተሸክመው አሳልፈዋል።

    ቀጣዩ ሸክም ግን የተለየ ነው። ላሳለፉት የወህኒ ቤት መከራ ምክንያት የሆነውን የምርጫ ሥርዓት በገለልተኝነት መምራት።

    በግላቸው ለቀረበባቸው የገለልተኝነት ጥያቄ መልስ የሰጡ ቢሆንም፣ ተቋማዊ ገለልተኝነትን በማረጋገጥ በምርጫ ቦርድ ላይ የሚቀርበውን ወቀሳ ማንፃትና ተዓማኒነት ያለው ተቋም አድርጎ መገንባት ፈቅደው የተቀበሉት የቀጣዮቹ ጊዜያት ፈተናቸው ይሆናል።

    የተቋሙ ገለልተኝነት መገለጫዎች በርከት ያሉ ቢሆኑም የዋና ዋናዎቹ የዳሰሳ ጥናታዊ ሪፖርት ሐሙስ ኅዳር 13 ቀን 2011 ዓ.ም. ለተቃዋሚ ፓርቲዎች ለውይይት ቀርቧል። ጥናቱን በማካሄድ ለውይይት ያቀረበው የምርጫ ሥርዓቱንና የምርጫ ሕጎችን ለማሻሻል በጠቅላይ ዓቃቤ ሕግ ሥር የተደራጀው የዴሞክራሲ ተቋማት ጥናት ቡድን ሲሆን፣ ጥናቱን ያቀረቡት የቡድኑ ምክትል ሰብሳቢ ሲሳይ ዓለማየሁ (ዶ/ር) ናቸው።

    እንደሳቸው ገለጻ የቦርዱ ገለልተኝነትን ለማረጋገጥ በመሥፈርትነት ከሚታወቁ ልምዶች መካከል አንዱ፣ የቦርዱ አመራር አካላት አሰያየምን የተመለከተ ነው። በሌሎች አገሮች በውድድር ላይ የተመሠረተ የቦርድ አባላት አሰያየምን እንደሚከተሉ ለአብነት ጠቅሰዋል። ገለልተኛ መራጭ ኮሚቴ በማዋቀር ስምምነት በተደረገባቸው መሥፈርቶች የሚቀርቡ ዕጩዎችን በማወዳደር የሚሰየሙ መሆኑን፣ ሌሎች አገሮች ደግሞ በቋሚነት ወይም በጊዜያዊነት የፖለቲካ ፓርቲዎች ኮንፈረንስ በመመሥረት የአባላት ምልመላ እንደሚያካሂዱና የተለዩትን ለሹመት እንደሚያቀርቡ ያስረዳሉ።

    አባላቱ ከተሾሙ በኋላ ሰብሳቢና ምክትል ሰብሳቢ የመምረጥ ተግባር ለራሳቸው የሚተው አገሮች መኖራቸውን አመላክተዋል። በኢትዮጵያ የምርጫ ቦርድ አመራር አካላት በጠቅላይ ሚኒስትሩ አቅራቢነት በፓርላማ እንደሚሾሙ በሕገ መንግሥቱ የተደነገገ ሲሆን፣ በዚህ መሠረትም ወ/ሪት ብርቱካን ተሹመዋል።

    ይህ አሿሿም ገዥው ፓርቲ ወገንተኛ አመራር እንዲሾም ዕድል የሚሰጥ ቢሆንም፣ ወ/ሪት ብርቱካን የነበራቸው የኋላ የፖለቲካ ታሪክ ከወገንተኝነት ይልቅ በተቃራኒው መሆኑ የገለልተኝነት ጥያቄ አያስነሳም ብሎ ከመደምደም፣ የተሻለውን ተቋማዊ አሠራር ማስፈን እንደሚገባ ባለሙያዎች ያሳስባሉ።

    በሌላ በኩል የቦርዱ አባላት ከተሾሙ በኋላ የአገልግሎት ዘመን ጣሪያና ከኃላፊነት ሊሰናበቱ የሚችሉበት መንገድ፣ ሌላው የቦርዱ ገለልተኝነት የሚፈተንበት ሊሆን ይችላል።

    አቶ ሲሳይ እንደሚሉት፣ በኢትዮጵያ ሁኔታ የቦርዱ አመራር አባላት በራሳቸው ፈቃድ ለመሰናበት ሲጠይቁ ወይም የሾማቸው ፓርላማ በሥነ ምግባር ጥሰት፣ አልያም በጤና እክል ሥራቸውን ለማከናወን አይችሉም ብሎ ሲያምን ሊያነሳቸው እንደሚችል በሕግ ተደንግጓል።

    ይህ አሠራር ግልጽነት የጎደለው በመሆኑ ለጣልቃ ገብነት የተመቸ መሆኑን ያስረዳሉ። ለምሳሌ ከላይ የተጠቀሱት ከኃላፊነት የሚነሱባቸው ምክንያቶች መሟላታቸው የሚረጋገጥበት አሠራር አለመኖሩን ይጠቁማሉ፡፡ በተጨማሪም የተጠቀሱትን ምክንያቶች በማቅረብ ለፓርላማው የሚያቀርበው ማን እንደሆነ በግልጽ አለመደንገጉን፣ እንዲሁም ይኼንን ለማድረግ የሚጠይቀው በአብላጫ ድምፅ መወሰን በመሆኑ ፍላጎቱ ያልተፈጸመለት ነገር ግን አብላጫ ድምፅ በፓርላማ ያለው የፖለቲካ ድርጅት ጣልቃ መግባት እንደሚያስችለው ይጠቅሳሉ።

    ሪፖርተር ያነጋገራቸው ባለሙያ በሥራ ላይ የነበሩት የቦርዱ ሰብሳቢ ወ/ሮ ሳሚያ ዘካሪያ የተነሱበትን መንገድ በምሳሌነት ያወሳሉ።

    ወ/ሮ ሳሚያ አገራዊ ለውጡን በመደገፍና የለውጡ አካል በመሆን በራሳቸው ፈቃድ ከኃላፊነት ለመነሳት አቅርበዋል ነው የተባለው፡፡ በመልቀቂያው ላይ ፓርላማው አንድም ጥያቄ ሳያነሳ ወ/ሪት ብርቱካንን እንደሾመ ገልጸዋል። በመሆኑም ወ/ሪት ብርቱካን የተቋሙን ገለልተኝነት ጨምሮ የመጡበትን መንገድ በማረም፣ የማስተካከል ኃላፊነት እንዳለባቸው ባለሙያው ያስረዳሉ።

     ሌላው የተቋሙን ገለልተኝት ለማረጋገጥ ፋይናንስ የሚያገኝበትን ሕጋዊ አሠራር መቀየር ያስፈልጋል። አሁን ባለው አሠራር ቦርዱ በጀቱን ለፓርላማ አቅርቦ እንደሚያፀድቅ በሕግ የተቀመጠ ቢሆንም፣ በተግባር ግን ገንዘብ ሚኒስቴር ከፍተኛ ሚና እንዳለው ጥናቱን ያቀረቡት ሲሳይ (ዶ/ር) ያስረዳሉ።

    ሌላው ጉዳይ ከገለልተኝነት ባለፈ የምርጫ ሥርዓቱን ሙሉ በሙሉ የመቀየር ጉዳይ የገዘፈው ሸክም እንደሚሆን ባለሙያዎች ያስረዳሉ። ይህ የምርጫ ሥርዓት የአብላጫ ድምፅ መርህን (First Past the Post) የሚከተል ከመሆኑ የሚመነጭ ነው። ይህ የምርጫ ሥርዓት የሕዝብ ቅቡልነት ያገኘ መንግሥት እንዳይቋቋም፣ በውጤቱም ያልተሟላ የሕዝብ ውክልና ባለፋት ዓመታት በአገሪቱ እንደታየው የፖለቲካ ቀውስ ምንጭ ምክንያት ይሆናል።

     በዚህ ጉዳይ ላይ የምርምር ሥራቸውን ያሳተሙት አቶ ገብረ መስቀል ኃይሉ፣ ይህ የምርጫ ሥርዓት መሻሻል እንዳለበት በማስረጃ ላይ ተመሥርተው ይሞግታሉ።

    ለአብነት ያህል በምርምር ሥራቸው ካሰፈሯቸው ማስረጃ ተጠቃሾች አንዱ፣ በ2002 ዓ.ም. በተካሄደው ምርጫ የአዲስ አበባን መራጮችና ውጤቱን ይገልጻሉ።

    አዲስ አበባ በፓርላማው ውስጥ 23 መቀመጫዎች ያሏት ሲሆን፣ ለእነዚህ መቀመጫዎች የሕዝብን ውክልና ለማግኘት በተካሄደው ምርጫ 1,041,180 መራጮች ድምፃቸውን መስጠታቸውን፣ በውጤቱም ለ23 መቀመጫዎች የተወዳደረው ኢሕአዴግ የ564,821 መራጮችን ድምፅ በማግኘት 22 መቀመጫዎችን ማሸነፋን ያስረዳሉ።

    ይህም ማለት ከተጠቀሰው የመራጮች ቁጥር ውስጥ 41 በመቶ የሚሆኑት ኢሕአዴግን ሳይመርጡ በኢሕአዴግ ሊወከሉ ተገደዋል ሲሉ ይከራከራሉ። የምርጫ ሥርዓቱ የተመጣጠነ ውክልናን (Proportional Representation) የሚከተል ቢሆን ኖሮ፣ ኢሕአዴግ በተሰጠው ድምፅ ከ23 መቀመጫዎች ማግኘት የሚችለው 13 ይሆን እንደነበር በመጥቀስ የምርጫ ሥርዓቱ መሻሻል እንዳለበት ያሳስባሉ።

    የተጠቀሱትንና ሌሎች በርካታ መዋቅራዊ ችግሮችንና ሕገ መንግሥቱን እንዲሻሻል በማድረግ የምርጫ ሥርዓቱን ማስተካከል፣ በወ/ሪት ብርቱካን ላይ የወደቀ ሸክምና ቀጣይ ኃላፊነት ነው

    Read more ›