• News

  • BlogRSS

    By Brook k Seifu
    Just finished reading the book by Emebet Hannah Mariam Dereje, great granddaughter of His Majesty, Emperor Haile Selassie I of Ethiopia.
    Here is my take on the book that I found to be the ultimate page turner that forced me to finish reading it in a couple of days.
    This book has the power to manifest Emperor Haile Selassie both as an Emperor of one of the oldest nations in the world with well defined, conservative national values and as an ordinary Ethiopian elder (የሃገር ሽማግሌ) whose love and care towards his large family members is no different from an everyday, traditional Ethiopian elder with a large family. The very surprising liberal attitudes of the Emperor are also well represented where Emebet Hannah demanded to wear trousers that was met with her mother's protest but decisively countered by the Emperor's permission to let her be. Who would have thought?
    The "palace kids" deference to the keepers of the palace was beyond amazing. It showed the values of then Ethiopians. The princes and princesses were respectful of their parents' employees. This is specially mind boggling to my generation who have seen children of officials who have served a lot of beating and humiliation to traffic officers who stopped them for speeding or other reasons.
    Its a book written for those who understand and respect monarchy and for those who possess open mind and willingness to go beyond this book to further understand the Ethiopian monarchy and its familial dynamics.
    In this book, its clearly written how the Emperor adored Emebet Hannah's father and how he felt indebted to his loyalty that resulted in her father's untimely death. For that reason, coupled with the Emperor's love towards his family and children in general, the great grandfather took the role of a father and provided much needed love, care and a close watch over her upbringing. This part of the book and the part that details her last moment with her great grandfather speaks a volume about the reality. That reality is, despite the Derg's claim that the Emperor had billions stashed elsewhere, the most he was able to give to his beloved great granddaughter whom he knew was saying farewell for the last time to, was a small envelope of hundreds of dollars. Reading this during the time when unbelievably ridiculous amount of looted capital was being siphoned away by government officials and their children, I can't help but conclude that it was indeed a divine plan that made this book possible. The royal children were simply counting on excelling to serve God, country and the Emperor. Emebet Hannas decision to leave her jewelry box filled with expensive gifts from around the world, knowing it probably was the last time to see the country, is a perfect example of the absence of greed, specially, in the younger generation of the family. 
    Children, grandchildren and great grandchildren of the "billionaire" Emperor ended up looking for ways to make a living as waiters, parking lot attendants etc.....after the revolution.
    Yes, the Emperor's family, as any royal family around the world, legitimately used state coffers to finance the education and livelihood of its members. Presidents and prime ministers are no different. Same state coffers financed the education of those that brought down the empire. 
    Her comments about the needed land reform and the reasons behind the Emperor's hesitation is very insightful and informative. Her judgment wasn't clouded by her royalty.
    What I think she left out but should have been part of her book was the Emperor's reaction when the "derg manipulated famine documentary" was aired. How he was shocked by what he saw, how he left his dinner and retired to his room and how he forcefully and mercilessly criticized those responsible for hiding the scope of the famine from him. 
    Perhaps Emebet Hannah didn't want to seem over protective as the book was intended to tell her personal life experiences but not justifying HIM's government despite the fact that the Emperor was not totally aware of the situation.
    Many ridiculed the Emperor because of the famous birthday cake but again, it would have been a plus to let the public know that the Emperor nor his children never ordered the cake but rather it was another member of aristocratic family who wanted to show a goodwill. It was not a secret that the Emperor's children were very unhappy about that damned cake. 
    Going through the happy times and then the ordeals that involved the mass loss of beloved family members as a result of torture and execution, the incarceration of loved ones for over a decade with little or no means of communication was not an easy feat for the young members of the family to endure. But yet, with God's grace, the culprits suffered at the hands of their enemies while the survivors of the imperial family emerged victorious at the end. Fake propagandas debunked and the Emperor finally and posthumously getting recognition for the great man that he was and his descendants excelling in their own domains armed by the values of the great Emperor.
    This book somehow, remotely reminded me of one of my favorite novels by Alexandre Dumas, The Count of Monte Cristo.
    As to the author,
    I have always understood Emebet Hannah as a very insightful, well learned, detail oriented inquisitive scholar and have always sensed her purposely hidden innocence. This book, her own doing, showed us the real Emebet. Independent woman but yet respectful of our conservative traditions. Proud and then humble enough to care for her milk delivery man by couriering his letter to the Emperor personally and remembering from her nannies to the cooks and palace keepers.
    An innocent royal woman who recounted and shared her romantic memories graciously despite being divorced from her ex-husband she described as a handsome man. 
    She clearly was invested in her book passionately and wrote it with no constraint and thought of political (royal) correctness. 
    Pretty much a first for an Ethiopian oriented book based on personal experiences.
    Read more ›

    Mastewal Dessalew

    I was in Ethiopia this past three weeks and I had tried to assess how things are changed since I left the country 6 years ago. I have observed many things in my short stint and one of the sad realities is the skyrocketing of the number of unemployed youths in the country; especially those who have a university degree, many of them in engineering fields. You would get at least one or two such unemployed university graduates almost in every household. It is these unemployed young people who rocked the country demanding political change in the past two years. While most of us are busy praising the political change, no one is talking how to tackle one of the root causes of the political upheaval. You would learn more from the books of Haddis Alemayehu than the government on what they are planning to address the issue. The internal power struggle and the ethnic rivalry has stolen the show that the economy is forgotten. Misguided economic and political policy that created structural economic problem in the country, corruption and ethnic politics are hampering the economy not to generate enough jobs.

    Revolutionary democracy, I would rather call it revolutionary kleptocracy, is a policy the country followed in the past 27 years. Currently the country is neither a capitalist nor a socialist state, it is a crony capitalist state. The economy of the country is primarily dominated by either multibillion party companies like EFFORT or those individuals who have nexus with powerful politicians. The likes of EFFORT are leeches to the economy and their wealth is not primarily from adding value and productivity rather from their preferential treatment by the government. They get prime urban land for free or below market price, pay little or no tax and import-export tariffs, take money (not borrow) from the bank as they want, get government contracts without competition etc. These companies have neither the motivation nor the competition to focus on adding values to their products and improve productivity. Their presence and the unleveled playing field mean startups and independent private companies cannot compete with them. It is imperative to understand that these companies are the pillars of ruling the country by the party and any private company that manages to pose serious competition to them is considered a threat to the political system and treated accordingly. Unless this structural problem in the country is addressed, it would be difficult to create a competent and innovative private sector that would create jobs to the large number of unemployed youth.

    Revolutionary kleptocracy has created a conducive environment for corruption and using rules and regulations to keep the status quo and protect the vested interest of the powerful. The day I arrived in Addis Ababa, it was all in the news that Ride, an Uber like tech startup, was shut down by the government after people who are currently operating in the traditional transportation sector complained about the startup. Without a court order, the government swiftly shut it down. The justification given was that it is against the rules and the regulation of the country to do such business. Considering the acute transportation problem in the country in general and in Addis Ababa in particular, contracting a taxi in Addis costs more than riding Uber or Lyft in major American cities, technology and innovation shouldn’t be sidelined to protect the vested interest of those companies and individuals that are garnering immense profit from the misery of the people. Embracing technology and innovation and promoting competition are key in improving the competitiveness of the country’s economy and in creating jobs.

    Ethnic politics has also created a suitable environment for favoritism, corruption and embezzlement. Just ask what happened to GERD, METEC and the sugar enterprise to understand how ethnically organized mafias looted billions from the coffer of poor Ethiopia. Such grand scale organized corruption wouldn’t be that easy without ethnic politics and the ethnically shaped bureaucracy it has created. Besides promoting corruption and draining the resource of the country, ethnic politics is becoming a hurdle for labor mobility that it is becoming difficult for people to move and work in different parts of the country. While the world and its economy are becoming more integrated and globalized, regional states in Ethiopia and their economy is drifting towards localization than integration.

    Editor’s Note : Views and Opinions in this article reflects that of the writer. 

    Read more ›

    ‹‹ኦሮሞ እንኳን ሌላውን የኢትዮጵያ ሕዝብ ለማስተዳደር ይቅርና ራሱን እንደማያስተዳድር ተደርጎ ይታሰብ የነበረውን የመቶ ዓመት ጥያቄ አልፈን፣ ዛሬ የኢትዮጵያ ሕዝቦች ኦሮሞ ያስተዳድረናል የሚሉበት ደረጃ ላይ ደርሰናል፡፡ ይህ በሥራ እንጂ እንዲሁ አልመጣም። የኦሮሞ ሕዝቦች አንድ ሆነን ጠንክረን ሠርተን ታሪክ ተቀይሯል። ከመቶ ሃምሳ ዓመት በላይ ታግለን ዛሬ የነበረብንን እድፍ ታጥበናል፡፡ በዚህ ደረጃ የኦሮሞ ታጋዮች በጋራ ትግል እዚህ ደርሰናል፤›› ሲሉ የኦሮሚያ ክልላዊ መንግሥት ፕሬዚዳንት አቶ ለማ መገርሳ በየካቲት ወር 2010 ዓ.ም. በክልሉ ቴሌቪዥን ጣቢያ ተናግረው ነበር።

    አቶ ለማ ይኼንን ሲናገሩ የኦሮሞ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ (ኦዴፓ) በኢሕአዴግ ውስጥ የነበረውን ትግል ጨርሶ ባያሸንፍም፣ ውጤቱ ከሞላ ጎደል ወደዛ እንደሚሆን የፓለቲካ ሚዛኑ ያሳይ ነበር።

    ይኼንን ለመናገር ምክንያት የሆናቸው ይመሩት የነበረው ኦሕዴድ በተጠቀሰው ወር የአሁኑን ጠቅላይ ሚኒስትር ወደዚህ ሥልጣን እንዲመጡ ለማመቻቸት የአመራር ለውጥ በማድረግ፣ በወቅቱ በኦሮሞ ሕዝብ ትግል ውስጥ ከፍተኛ ዕውቅና የነበራቸውን ራሳቸውን ከድርጅቱ ሊቀመንበርነት እንዲለቁና በዶ/ር ዓብይ እንዲተኩ ማድረጉ በኦሮሞ ሕዝብ ላይ ብዥታን በመፍጠሩ ነው።

    በወቅቱ በሰጡት ሰፊ ማብራሪያም ኦህዴድ (ኦዴፓ) በፌዴራል አመራርነት ውስጥ በሚገባ ሚናውን እንዲወጣ ሲታገል እንደነበርና እየታገለም እንደሚገኝ ገልጸው፣ ፓርቲው በፌዴራል ደረጃ የሚኖረውን ኃላፊነት ብቻ በማየት በክልል ያለውን ጉዳይ የሚያንጠባጥብ ከሆነ ውድቀት ማስከተሉ ስለማይቀር፣ ይኼንን መሠረት ያደረገና በፌዴራልም ሆነ በኦሮሚያ ክልል የሚኖረውን ኃላፊነት በብቃት እንዲወጣ ተብሎ የተደረገ የአመራር ለውጥ መሆኑን አስረድተው ነበር፡፡

     ‹‹የክልላችን መንግሥትና ድርጅት ለማጠናከር የተለያዩ ትግሎችንና ዕርምጃዎችን እየወሰድን እዚህ ደርሰናል፡፡ ነገር ግን አሁንም ጠንካራ ሆኖ የወጣ አይደለም፡፡ አሁንም በተለየ መንገድ ማጠንከር ያስፈልጋል፡፡ በሕዝብና በጠንካራ ድርጅት ከተደገፈ ግን ምንም አይሆንም፣ ስለሆነም በኦሮሚያ ላይ የሚሠራው ሥራ ወሳኝ ነው። ዋናው ትኩረት ኦሮሚያ ላይ መሥራት ነው፡፡ ምክንያቱም የሥልጣናችን ምንጭ ሕዝባችን ስለሆነ፤›› ብለው ነበር፡፡

    በክልል ደረጃ ፍፃሜ ሳያገኙ የቆዩ የቤት ሥራዎችን ሙሉ ማድረግ አስፈላጊ እንደሆነ በወቅቱ የተናገሩት አቶ ለማ፣ ባለው ተጨባጭ ሁኔታ የኦሮሞ ሕዝብን የሞራልና ኢኮኖሚ ጥያቄ የመመለስ አቅም በመገንባት የኢኮኖሚ ጥያቄውን መመለስ ግዴታ እንደሆነ፣ ለዚህም በኦሮሚያ ያለውን የሰው ሀብትና የተፈጥሮ ሀብት በማቀናጀት ለውጥ ማምጣት እንደሚያስፈልግ በዚሁ በየካቲት ወር 2010 ዓ.ም. መግለጫቸው አስረድተው ነበር፡፡

    ቃልና ተግባር

    አቶ ለማ ከላይ የገለጹትን ዕቅዳቸውን በተናገሩበት ወቅት የኦሮሞን ሕዝብ የኢኮኖሚ ጥያቄ ለመመለስ መንግሥት ከግሉ ዘርፍ ጋር ጥምረት በመፍጠር ‹‹የኦሮሞ የኢኮኖሚ አብዮት›› የሚል ስያሜ የተሰጠውና የበርካቶችን ቀልብ የገዛ ሰፊ እንቅስቃሴ ጀምሮ ነበር።

    በዚህ እንቅስቃሴም ኬኛ ቤቨሬጅ የተሰኘ ግዙፍ የለስላሳ መጠጦች ፋብሪካ፣ ኦዳ ትራንስፖርት ኩባንያ፣ ግዙፍ የሲሚንቶ ፋብሪካና ሌሎች ተመሳሳይ ግዙፍ ፕሮጀክቶች ይፋ ተደርገው ነበር። ይኼንንም ዕውን ለማድረግ ማንኛውም አቅም ያለው የኦሮሞ ተወላጅና በኦሮሞዎች የተመሠረቱ የንግድና የገንዘብ ተቋማት ለተጠቀሱት ፕሮጀክቶች በትንሹ ቢሊዮን ብር የሚያወጡ የአክሲዮን ድርሻዎችን በመግዛት፣ እንዲሁም ለመግዛት በመስማማት ድጋፋቸውን አሳይተዋል።

    ይሁን እንጂ ከስምንት ወራት በኋላ ዛሬ ስለነዚህ የኦሮሞ ሕዝብ ከፍተኛ መነሳሳት ስላሳየባቸውና ትርጉም ያለው ኢኮኖሚያዊ ፋይዳ እንደሚያስገኙ ስለታመነባቸው ፕሮጀክቶች የሚሰማ ነገር የለም።

    ሪፖርተር ያነጋገራቸው የክልሉ ሕዝብ ተወካይ የሆኑ የተወሰኑ የፓርላማ አባላት፣ የእነዚህ ፕሮጀክቶች ደብዛ መጥፋት በኦሮሞ ሕዝብ ውስጥ ጥያቄ እየቀሰቀሰ እንደሆነ ያምናሉ።

     የኦሮሞ ሕዝብ በትግሉ የቀደመ ታሪኩን በመቀየር ኢትዮጵያን የማስተዳደር ስኬት ቢቀዳጅም፣ የተደረገው ትግል የሥልጣን ጥያቄ ብቻ ለመመለስ እንዳልነበር ያስረዳሉ።

    የፖለቲካ ሥልጣን ጥያቄ አንዱ ሰበዝ እንጂ የትግሉ አልፋና ኦሜጋ እንዳልነበር የሚጠቅሱት የሕዝብ ተወካዮቹ፣ ከፖለቲካ ትግሉ ባለፈ ለበርካታ ዓመታት የተጓደለ የኢኮኖሚ ጥያቄ በመመለስ የኦሮሞ ሕዝብ ካለውና ከሚያመነጨው የሀብት መጠን ተጠቃሚ መሆን ሌላኛው የህልውናው ጥያቄ እንደነበር ያስረዳሉ።

    የክልሉ ፓርቲና መንግሥት ይኼንን ዘንግተውታል የሚል ጥርጣሬ ባይኖራቸውም፣ የፖለቲካ ለውጡን ተከትሎ በሚስተዋለው የሽግግር ሒደት መራዘሙና ለውጡ መስመሩን እንዳይስት ሁለት ቦታ በመጣዱ የተልዕኮ ሚዛኑን እንዳዛባው፣ ይህም የፖለቲካ ሽግግሩ የሚጠይቀውን ጊዜና ጉልበት እንዲሁም ውስብስብነት ላይ የማኅበረሰቡ ይኼንን የመረዳት ውስንነት ሲታከል ጥያቄዎች መነሳታቸው እንደማይቀር ይናገራሉ።

    ከዚህ ጎን ለጎን የሚሄደው ደግሞ የፖለቲካ ሽግግሩን ለማፅናት በሚደረገው ትግል በተለያዩ አካባቢዎች የኦሮሞ ሕዝብና ንብረት ላይ ጥቃቶች መፈጸማቸው፣ በዚህም ከፍተኛ ቁጥር ያለቸው ኦሮሞዎች ተፈናቅለው ሕይወታቸውን በመጠለያ ውስጥ መግፋት መቀጠላቸው ሊቆም አለመቻሉ ቅሬታውን እንዳባባሰው ይገልጻሉ።

    በዚህ ትንታኔ ላይ በርካታ የፖለቲካ ልሂቃንና የኅብረተሰብ ክፍሎች ይስማማሉ። በቅርቡ ከሁሉም የኦሮሚያ ዞኖች ከተወጣጡ የኅብረተሰብ ክፍሎችና ምሁራን ጋር በአዳማ ከተማ የሰላም ኮንፈረንስ አካሂደው የነበሩት አቶ ለማ መገርሳ፣ ከተሳታፊዎቹ ቀርበውላቸው ከነበሩ ጥያቄዎች መካከል የኦሮሞ ሕዝብ የኢኮኖሚ ጥያቄና በየማዕዘኑ እየደረሰ ያለውን ጥቃት የሚመለከት ነበር።

    አቶ ለማ በወቅቱ በሰጡት ምላሽ የኦሮሞ ሕዝብ የኢኮኖሚ ጥያቄ መነሳቱ ተገቢ እንደሆነ የክልሉ መንግሥት እንደሚያምን፣ ነገር ግን በመዘንጋት ሳይሆን ቅድሚያ ትኩረት የሚሻ አንገብጋቢና የህልውና መሠረት የሆነ ሕግ የማስከበር ጥያቄ አፍጥጦ በመምጣቱ ወደዚያ ማድላቱን አስፈላጊ እንዳደረገው ተናግረዋል።

     ሕግን የማስከበር ጉዳይ የቅድሚያ ቅድሚያ የሚሰጠው መሆኑንም በአጽንኦት ገልጸዋል።

    ሌሎች የፖለቲካ ተንታኞች በበኩላቸው ወደ ሥልጣን የመጣው ተራማጅ ኃይል የዴሞክራሲ ሜዳውን ለሁሉም እኩል በመክፈት ያገባናል የሚሉ ሁሉ እንዲሳተፋ ጥሪ ማድረጉን ተከትሎ፣ ለበርካታ ዓመታት የኦሮሞን ሕዝብ ጥቅም ለማስከበር ሲታገሉ የነበሩ ተቀባይነት ያላቸው የፖለቲካ ድርጅቶች ወደ ማኅበራዊ መሠረታቸው መመለሳቸው፣ እንዲሁም በአገር ውስጥ ቢቆዩም በነበረው ጨቋኝ የፖለቲካ ምኅዳር ምክንያት ደካማ እንቅስቃሴ ሲያደርጉ የነበሩ የፖለቲካ ድርጅቶች የተሻለ ነፃነት አግኝተው የሚወክሉትን የፖለቲካ ማኅበረሰብ የማንቀሳቀስ ዕድል ማግኘታቸው፣ በክልሉ የፖለቲካ እንቅስቃሴ ላይ አዎንታዊና አሉታዊ ተፅዕኖዎችን ማስከተሉ እንደማይቀርና የዚህ ምልክትም መታየት መጀመሩን ይናገራሉ፡፡

    በተለይም የክልሉ ሕዝብ ሲያደርገው የነበረውን የፖለቲካ ትግል በመጨረሻም ቢሆን በማስተባበርና የበለጠ በማቀጣጠል ሚና የተጫወተው ኦዴፓ የፖለቲካ ድሉ ከተገኘ በኋላ የሽግግር ጊዜውን ማሳጠር አለመቻሉ፣ ይህም በክልልና በፌደራል ደረጃ የያዘውን ሁለት የፖለቲካ ኃላፊነትና ተልዕኮ ሚዛኑን ጠብቆ ከመጫወት ይልቅ ወደ አንዱ የመሳብ ሁኔታ በማመዘኑ በክልል ደረጃ ባለው የፖለቲካ ተልዕኮ ላይ ክፍተት መፍጠሩ፣ ለሌሎች የፖለቲካ ኃይሎች ዕድል መፍጠሩ እንደማይቀር ሁሉ በገሃድም በመታየት ላይ መሆኑን ያስረዳሉ።

    ይህ ፖለቲካዊ ክስተትም በተለይ በቤኒሻንጉል ጉሙዝና በምዕራብ ወለጋ አዋሳኝ አካባቢዎች በሚኖሩ የኦሮሞ ተወላጆች ላይ ሰሞኑን የደረሰውን አሰቃቂ ግድያ ተከትሎ ጎልቶ እንደወጣ፣ ሁኔታውም የክልሉ መንግሥትን እንዳነቃው ይናገራሉ።

    በዚህ አካባቢ በተከሰተው ግጭት በርካታ የኦሮሞ ተወላጆች በታጣቂዎች መገደላቸው፣ በተለይም በጥቃቱ የኦሮሚያ ክልል 11 የፖሊስ አባላት መገደላቸው ጭምር የክልሉ ሕዝብ ቁጣ እንዲገነፍል ምክንያት ሆኗል። ጥቃቱን ተከትሎ ክልሉን የሚያስተዳድረው የኦዴፓ ማዕከላዊ አስቸኳይ ስብሰባ በማካሄድ መግለጫ ማውጣቱ ይታወሳል፡፡

    በመግለጫው ሥልጣን የተነጠቁና በሰብዓዊ መብት ጥሰት፣ እንዲሁም በሙስና ወንጀሎች ላይ በተጀመረው ሕግ የማስከበር ሥራ ተጠያቂ እየሆኑ ያሉ ኃይሎች በእጅ አዙር የጀመሩት የፖለቲካ ሴራ መሆኑን አመልክቷል።

    ‹‹በሕዝባችን ላይ ጉዳት እያደረሱ ያሉ አካላትንም የገቡበት ጉድጓድ በመግባት ለሕግ በማቅረብ ተመልሰው ጉዳት ማድረስ እንዳይችሉ እንሰብራቸዋለን፤›› በማለት አቋሙን ገልጿል። ይሁን እንጂ ተደራጅቶ በእጅ አዙር ጥቃት እየሰነዘረ ያለውን ወገን በግልጽ አልተናገረም።  

    በአካባቢው ያፈነገጡ የኦነግ ኃይሎች እንቅስቃሴ ቢገለጽም፣ ኦነግ ስለዚህ ኃይል መኖር ያመነውም ያስተባበለውም ነገር የለም።

    የሰሞኑ ግጭት ከመድረሱ ቀደም ባሉ ቀናት የኦሮሚያ ክልል ፕሬዚዳነት አቶ ለማ መገርሳና የኦነግ ሊቀመንበር አቶ ዳውድ ኢብሳ ተገናኝተው በክልሉ የሰላምና የፖለቲካ ጉዳዮች ላይ ተባብረው ለመሥራት መግባባታቸው ተገልጾ ነበር።
    በቅርቡ የደረሰውን ጥቃት ተከትሎ ኦነግ ባወጣው መግለጫ፣ በአሁኑ ወቅት በምዕራብ ኦሮሚያ በኩል እየደረሰ ያለው ጥቃት በጉሙዝ ሕዝብ ስም እንዲታጠቁ በተደረጉ ኃይሎች መሆኑንና በአካባቢው በሚገኙት ኦሮሞዎች ላይ እየተካሄደ ያለው የግድያ ዘመቻ አሳሳቢ ደረጃ ላይ መድረሱን አመልክቷል።

    እየተፈጸመ ላለው ጥቃት መንግሥት እንደ ችግር እያቀረበ የሚገኘው ኮንትሮባንዲስቶች፣ ኪራይ ሰብሳቢዎችና በሌሎች ስየሜዎች የተሰየሙትን መሆኑን የሚገልጸው የኦነግ መግለጫ፣ እስካሁን ግን የችግር ምንጭ ናቸው የተባሉትን ለሕግ በማቅረብ ችግሩን ለመፍታት በቂ ዕርምጃ አልተወሰደም በማለት ወቅሷል።

    የፌዴራልና የኦሮሚያ ክልል መንግሥታት ኃላፊነታቸውን እየተወጡ እንዳልሆነ የሚጠቅሰው የኦነግ መግለጫ፣ ‹‹በተጠያቂነት መንፈስና ባለን ራስን የመከላከል መብት ተጠቅመን እንደ ብሔር እየተፈጸመብን ያለውን ግድያና ማንኛውንም ችግር መከላከል፣ የሕዝባችን መብትና ግዴታ መሆኑን እናሳስበለን፤›› ብሏል። በጥቃቱ የተቆጡ የምዕራብ ወለጋ ነዋሪዎች በጥቃቱ ማግሥት ግዙፍ ሰላማዊ ሠልፍ በማካሄድ፣ የክልሉ መንግሥት ኃላፊነቱን በመወጣት የኦሮሞዎችን ደኅንነትና ሰላም ማስከበር እንዳልቻለ ወቅሰዋል።

    ሕግ የማስከበር ኃላፊነቱን እንዲወጣና የኦሮሞ ሕዝብ መብትና ጥቅምን እንዲያስከበር ጠይቀዋል። ይኼንን ስላማዊ ሠልፍ ተከትሎ ኦዴፓ ባወጣው መግለጫ ሰላማዊ ሠልፉ መደረጉ ተገቢ ቢሆንም፣ ለውጡን ለማደናቀፍ ለሚጥሩ ኃይሎች ቀዳዳ መክፈት እንደማይገባና ብስለት የተሞላበት አካሄድን መከተል አስፈላጊ መሆኑን አሳስቧል። ይሁን እንጂ በጥቃቱ ማግሥት በምዕራብ ወለጋ ከተካሄደው ሰላማዊ ሠልፍ በኋላ በነበሩት ቀናት 20 በሚደርሱ ሌሎች የኦሮሚያ ከተሞች ተመሳሳይ በበርካታ ሺዎች የሚቆጠሩ ነዋሪዎች፣ በተወሰኑ አካባቢዎችም የክልሉ የፖሊስ ሠራዊት አባላት የተሳተፉባቸው ሠልፎች ተካሂደዋል። በዚህም ክልልሉን በሚያስተዳድረው የፖለቲካ ድርጅትና መንግሥት ላይ ወቀሳ ተሰንዝሯል። በተጨማሪም የኦሮሞ ሕዝብ ትግል ግብ የፖለቲካ ሥልጣን ብቻ እንዳልነበር የሚገልጹና የኦሮሞ የኢኮኖሚና ማኅበራዊ ጥቅምና መብቶች እንዲከበሩ የሚጠይቁ ድምፆች ተሰምተዋል።

    የፖለቲካ መፍትሔው ጅማሮ

    በክልሉ መስተዋል የጀመረውን አዲስ ፖለቲካዊ እንቅስቃሴ የገመገመው የኦዴፓ ከፍተኛ አመራር፣ በተለይም የመንግሥትና የድርጅት አካሉ የታችኛው መዋቅር በአካል እንጂ በመንፈስ አብሮት አለመሆኑን እንደተረዳ ጉዳዩን በቅርበት የሚከታተሉ ተንታኞች ያስረዳሉ።

    ከሚያቀርቧቸው ማሳያዎች መካከልም ቁጣ ገንፍሎ በበርካታ አካባቢዎች ሰላማዊ ሠልፎች ከመካሄዳቸው ጥቂት ቀናት አስቀድሞ፣ የክልሉ የፕሬዚዳንት አቶ ለማ ከክልሉ የፖሊስ ሠራዊት ኮማንደሮች ጋር ውይይት በማድረግ ጥብቅ መመርያ አስተላልፈው እንደነበር ያስታውሳሉ።

    በዚህም ወቅት የክልሉ ፖሊስ ኮሚሽነር በሠራዊቱ ውስጥ የቅንጅት መጓደል፣ ደረጃዎቹ ቢለያዩም በሁሉም ዞኖች የፀጥታ ችግሮች እንደሚስተዋሉ በሪፖርታቸው አመላክተው ነበር። የክልሉ ፕሬዚዳንት በሰጡት ማሳሰቢያም የክልሉ ፖሊስ የክልሉ መንግሥት ኃይል እንጂ የፖለቲካ ድርጅት ኃይል አለመሆኑን ተገንዝቦ የፖለቲካ ፓርቲ ዓርማ ይዞ ፎቶ መነሳት እንዲያቆም፣ ሠራዊቱ በሙሉ በጠንካራ መዋቅር የሚመራና ትዕዛዞች ከላይ ወደታች በተገቢው ሁኔታ ሳይጓደሉ እንዲፈጸሙ አሳስበው ነበር።

    ይህ ቢሆንም በቀጣዮቹ ቀናት በበርካታ ከተሞች በተካሄዱት ሠልፎች የፖሊስ ሠራዊት አባላት የደንብ ልብሳቸውን ለብሰው በሠልፎቹ ተሳትፈዋል። ከዚህ ባለፈም በክልሉ የታችኛው የመንግሥት መዋቅር ዝቅተኛ አመራሮችም ተሳታፊ መሆናቸው ተነግሯል።

    ከተካሄዱት ሠልፎች ማግሥት የክልሉ መንግሥት ካቢኔ ስብሰባ ተጠርቶ እንደነበር የሚገልጹት የሪፖርተር ምንጮች፣ በስብሰባውም የክልሉ መንግሥት የታችኛው መዋቅር የተለየ ትኩረት እንደተሰጠው ገልጸዋል። ካቢኔው ባካሄደው ስብሰባም ከዚሁ ጋር የተገናኘ ውሳኔ አሳልፏል።

    የክልሉ መንግሥት ኮሙዩኒኬሽን ጉዳዮች ቢሮ እንደገለጸው፣ ካቢኔው የኦሮሚያ ክልል የመንግሥት ሠራተኞችን እንደ አዲስ ለመመደብ የቀረበ ረቂቅ የውሳኔ ሐሳብ ላይም ተወያይቶ አቅጣጫ አስቀምጧል።

     ካቢኔው በስፋት መክሮ አቅጣጫ ያስቀመጠው የኦሮሚያ የመንግሥት መሥሪያ ቤቶች በያሉበት ደረጃ መመርያውን በመጠቀም፣ ሥራቸውን ውጤታማ እንዲሁም በተቀናጀና ወጥ በሆነ መንገድ እንዲወጡ አፅድቋል፡፡

    በተመሳሳይ በመንግሥት መሥሪያ ቤቶች ውስጥ የሚከናወኑ ሥራዎች በሰዓት እንዲሆን፣ የመንግሥት ሠራተኞች የአገልግሎት አሰጣጥ ውጤታማነትና በምደባ ወቅት ድጋፍና ክትትል እንደሚደረግም አቅጣጫ መቀመጡን አመልክቷል፡፡

    በመቀጠል የኦዴፓ ምክትል ሊቀመንርና የክልሉ ፕሬዚዳንት አቶ ለማ ለኦሮሞ ሕዝብ የሚታገሉ 14 የፖለቲካ ድርጅቶችን በመጥራት፣ በወቅታዊ የክልሉ ጉዳዮች ዙርያ ሐሙስ ኅዳር 27 ቀን 2011 ዓ.ም. አወያይተዋል።

     አቶ ለማ በስብሰባው ባቀረቡት ሐሳብ የኦሮሞ ሕዝብ የከፈለውን ዋጋ የሚመጥን ጥቅም ማግኘት ሲገባው፣ ዛሬም ድረስ ሕዝብን ሰላም የሚያሳጡ ክስተቶች መቀጠላቸው እንደሚያሳስባቸው ተናግረዋል።

    አሁን የተጀመረውን ለውጥ ማስቀጠል እንደ አገር የመቀጠልና ያለመቀጠል ጉዳይ መሆኑ ሁሉም መገንዘብ እንደሚገባው ያሳሰቡት አቶ ለማ በአሁኑ ወቅትም፣ ‹‹የምንተቻችበትና የምንፎካከርበት ሳይሆን አገር የምናድንበት ነው፤›› ብለዋል።

    ለሥልጣን ሲባል በኦሮሞ ፓርቲዎች መካከል የሚደረግ ፉክክር የኦሮሞ ሕዝብን የዘመናት ትግል ማጨናገፍ እንደሆነና ያለው ትክክለኛ ምርጫ የኦሮሞን ጥቅም ለማስከበር መከባበር መሆኑን አስገንዝበዋል።

    ይህ ጉዳይም ሁሉም ተሳታፊ የነበሩ የኦሮሞ ፓርቲዎች ተቀብለው በትብብር ለመሥራትና በኃላፊነት ስሜት ለመንቀሳቀስ እንዲቻል፣ የኦሮሞ ፓርቲዎች የትብብር ፎረም ለመመሥረት ከስምምነት ላይ ደርሰዋል።

    ይህ መንገድ የኦሮሞ ፖለቲካን መስመር በማስያዝ የሕዝቡን ጥቅምና መብት ለማስከበር ፋይዳው የጎላ በመሆኑ በደስታ የተቀበሉትን ያህል፣ የይስሙላ ስምምነት አለመሆኑን በእርግጠኝነት ለመናገር ጊዜው ገና መሆኑንም የሚገልጹ ይስተዋላሉ።

    ይሁንና የጋራ ፎረሙን መቋቋም በማስመልከት መግለጫ የሰጡት የኦዴፓ ሊቀመንበር አቶ ለማ መገርሳ፣ የኦነግ ሊቀመንበር አቶ ዳውድ ኢብሳ፣ የኦሮሞ ፌዴራሊስት ኮንግረስ (ኦፌኮ) ሊቀመንበር መረራ ጉዲና (ዶ/ር) የሚያጋጥሙ ችግሮችን በመደማመጥና በመወያየት ለመፍታት የጋራ ፎረሙን መመሥረታቸውን አስታውቀዋል፡፡

    Read more ›

    Positive headlines about Ethiopia have been frequent since the country’s new Prime Minister Abiy Ahmed took over in early April.

    One of the biggest steps he’s taken has been the rapprochement with Eritrea, which ended the longstanding conflict between the two countries. He agreed to adhere to a border ruling that gave disputed territories to Eritrea, ending a cold war that had raged between the two countries since 2000. On 11 September, the land border between the two countries was reopened.

    Abiy also invited armed opposition groups, including the Oromo Liberation Front and Ginbot 7 G7 – which were declared terrorist organisations under the former leaders – back home. And in October, Abiy gave women in Ethiopia a big boost when he appointed the country’s first female president. He also gave half of all cabinet posts to women.

    The global media – as well as ordinary Ethiopians – have been positive about the country’s improved political gender representation as well as its focus on regional peace and on reducing ethnic tensions domestically.

    But this shouldn’t obscure the fact that ethnic tensions remain rife on the ground, and could flare up at any point. There are three disturbing trends in Ethiopia: tensions within the ruling party as well as a lack of a formal road map to outline where it’s taking the country; continued ethnic tensions; and the lack of transparency around the deals done with insurgent groups.

    Weak points

    One of the biggest concerns is that the state’s capacity to maintain the rule of law and guarantee security is degenerating.

    A number of factors are contributing to this. Firstly the ruling party, the Ethiopian People’s Democratic Party, has been embedded in institutions running the security services for a long time. The lower echelons of these services are confused and bewildered as the new order takes hold. They have no clear direction from the top.

    In addition, law enforcement agencies at federal and regional levels seem unresponsive to local ethnic strife. This is troubling given that the country has been hit by a new wave of ethnic conflicts. According to the Internal Displacement Monitoring Centre report for Ethiopia, the total number of internally displaced people is nearly 1.4 million – and rising.

    Ethnic tensions continue to pose a threat to major cities like Addis Ababa. At the same time former rebel groups have resisted calls to disarm their soldiers. The circulation and trade of armaments are visible and worrisome in many cities.

    Another big threat is the fact that the ruling party doesn’t seem to have a formal road map which tracks the country’s next steps. As a senior party member from Southern Ethiopia put it to one of us:

    We are not quite sure where the country is heading to.

    A close watch

    The looming uncertainty placed massive expectations on the recent 11th party congress that was held in Hawassa. The congress concluded without making any remarkable decisions.

    Another big area of concern is the lack of transparency over the exact terms of the various agreements with former rebel organisations. This lack of information has led to conspiracy theories circulating about the terms on which insurgent groups have been demobilised.

    Lastly, there is tension between Abiy’s attempts to create a sense of identity beyond ethnicities while at the same time attempting to accommodate several of the ethno-nationalist agendas of certain constituencies.

    Amid the rise of regional and international jubilation over Abiy’s rise friends of Ethiopia, international institutions, and global powers like the US should carefully watch these trends and their possible negative consequences.

    Read more ›

    Source: BBC Amharic

    ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ አህመድ ከተለያዩ የፖለቲካ ፓርቲ አመራሮች ጋር ዛሬ በጽህፈት ቤታቸው እየተካሄደ ስላለው ለውጥና በሚቀጥለው ዓመት ስለሚደረገው ምርጫ ውይይት አድርገዋል።

    የጠቅላይ ሚኒስትር ጽህፈት ቤት ባለፈው ሳምንት ባደረገው ጥሪ መሰረት በተካሄደው ውይይት በቀጣይ ፓርቲዎች ሊያደርገቸው በሚገቡ ቁልፍ ጉዳዮች ላይ ውይይት ተደርጓል።

    የውይይቱ ዋነኛ ትኩረት ቀጠይ ምርጫና እየተካሄደ ያለው ለውጥ ይሁን እንጂ ጠቅላይ ሚኒስትሩ በንግግራቸው መንግሥት እያካሄደ ያለውን ሕግና ሥርዓትን የማስከበር ተግባር አጠናክሮ እንደሚቀጥል አመልክተዋል።

    ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ ጨምረውም መንግሥታቸው ሕግን ለማስከበር እየወሰደ ያለው እርምጃ ብሔር ላይ ያነጣጠረ ነው መባሉ ተገቢ አለመሆኑን ተናግረዋል።

    ምርጫ ፡ የተቃዋሚዎችና የመንግሥት ወግ?

    እየተከናወነ ያለው ተግባር የሰብዓዊ መብት ጥሰት የፈፀሙና በተደራጀ ሌብነት ላይ የተሰማሩትን ብቻ ለሕግ ማቅረብ ነው። በዚህም ውስጥ ተሳታፊ የሆኑ ሁሉም ተጠያቂ ስለሚደረጉ ከብሔር ጋር ማያያዘ ተገቢ እንዳልሆነ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ገልፀው፤ ጥፋት ሲሰሩ ህዝብን ሳያማክሩ ጥፋተኛ ነህ ሲባሉ ከብሔር ጋር ማያያዝ አደገኛ መሆኑን አስረድተዋል።

    "ጥፍር ሲነቅል ሕዝብን ያላማከረ፤ ጥፍር መንቀል ሕጋዊ አይደለም ስንለው ብሔሩ ውስጥ ለመደበቅ ይሞክራል" በማለት ድረጊቶቹ በግለሰቦች የተፈፀሙ መሆናቸውን ገልፀዋል።

    ጠቅላይ ሚኒስትሩ ባቀረቡት ሃሳብ መሰረት ከፓርቲዎች ጋር የሚካሄደው ውይይት በሦስት ደረጃዎች ተከፍሎ የሚካሄድ ነው። በዚህም የመጀመሪያው ደረጃ ውይይቱን ማስጀመሪያ ሲሆን፤ ሁለተኛው ደግሞ በምርጫ ጉዳይ ላይ ትኩረቱን ያደርጋል። ሦስተኛው ደግሞ ከምርጫው በኋላ በሚኖሩ ተግባራት ላይ ትኩረት እንሚያደርግ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ተናግረዋል።

    ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ እንዳሉት ቀጣዩ ምርጫ ነፃ፣ ፍትሃዊ እና ዴሞክራሲያዊ ለማድረግ እንደሚሰራና ለዚህም በምርጫ ህግ፣ በምርጫ ቦርድ ስያሜ እና የምርጫ ቦርድ አቅም ዙሪያ አስፈላጊው ሥራ ይከናወናል ብለዋል።

    ወ/ሪት ብርቱካን በወዳጆቻቸው አንደበት

    "የኖርዌይ ፓስፖርቴን መልሼ ኢትዮጵያዊ መሆን እችላለሁ" አቶ ሌንጮ ለታ

    የምርጫ አዋጅ፣ የፖለቲካ ፓርቲዎች ምዝገባ አዋጅ፣ የፖለቲካ ፓርቲዎች ሥነ ምግባር አዋጅ በጠቅላይ አቃቤ ህግ በኩል (በባለሞያዎች ተጠንቶ) ማሻሻያዎች እንደተረቀቀ ነገር ግን ተቃዋሚ የፖለቲካ ፓርቲዎች ሊወያዩባቸው ስለሚገባ ለዚያ ሲባል ለፓርላማ እንዳልቀረቡ ተናግረዋል።

    የመገናኛ ብዙሃን ህጋዊ ሆነው እንዲሰሩ አመቺ የህግ ማዕቀፍ እንደሚዘጋጅ ጠቁመው በቀጣይ ምርጫ የማህበራዊ ድረ ገፆች በቀታዩ ምርጫ ላይ ፈተና ሊሆኑ እንደሚችሉ ጠቁመው ይህንንም ለመከላከል ከፖለቲካ ፓርቲዎች ጋር በጋራ እንደሚሰራ አመልክተዋል።

    ሌላኛው የገለፁት ነገር ሁሉም የፖለቲካ ፓርቲዎች ኦፊሴላዊ የማህበራዊ ሚዲያ ገፆች እንደሚያስፈልጓቸው ነው። ይህም በስማቸው የሚለቀቁና የሚያጋጩ መልዕክቶችን ለመቆጣጠር እንደሚያስችል አስረድተዋል።

    ሕገ መንግሥትን ስለማሻሻልና በተቋማት ግንባታ ዙሪያ የሚከናወኑ ተግባራት እንደሚኖሩ የተናገሩት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፤ የሕገ መንግስት ማሻሻያ ለማድረግ መወያየት እንደሚያስፈልግና አከራካሪ በሆኑ ጉዳዮች ላይ ከምርጫ በኋላ ህዝቡ ውሳኔ እንዲሰጥ እንደሚደረግ ገልፀዋል።

    የኢትዮጵያ ሕዝባዊ አመፅን በፎቶ

    ስለየምርጫ ጊዜ መራዘም በተመለከተ በተነሳ ሃሳብ ላይ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ እንደተናገሩት፤ የምርጫው ጊዜ እንዲራዘም በይፋ የቀረበ ሃሳብ እንደሌለ ጠቅሰው፤ ነገር ግን ሀሳቡን ማንሳትና በመወያየት ውሳኔ ላይ መድረስ እንደሚቻል ተናግረዋል።

    ጠቅላይ ሚኒስትሩ በተጨማሪም ፓርቲዎች በቁጥር በርካታ ሆነው ከመቅረብ ይልቅ ተቀራርቦ በመስራት መዋሃድ ባይቻል እንኳን ግንባር በመፍጠር ተጠናክረው እንዲቀርቡ መክረው፤ መንግሥትም አስፈላጊውን ድጋፍ ለማድረግ ዝግጁ መሆኑን አመልክተዋል።

    ፓርቲዎች ለቀጣዩ ምርጫ አስፈላጊውን ዝግጅት ከወዲሁ ማድረግ እንዳለባቸው ሲያመለክቱም "የሚቀደድ ፓስፖርት ካለ ቶሎ ቀደው" ለምርጫ እንዲዘጋጁም መክረዋል።

    Read more ›

     እሥከዳር በላቸው

    ተቃውሞና ድጋፍ ገደብ ካጣ፣ያመጣል ጣጣ ! የአፄ ኃይለ ሥላሴ መንግስት ቅጥ ባጣ ተቃውሞ ሲወድቅ፣ ገደብ ባጣ ድጋፍ የደርግ መንግሥት መጣ።“ ከደርግ የባሰ አረመኔ አይመጣም ” በሚል ቅጥ ባጣ ተቃውሞ ደርግ ሲወድቅ፣ ገደብ ባጣ ድጋፍ ትነግ መጣ።

    የተጠላው የትነግ | ኢሕአዴግም ሥርዓት፣ከደርግ የባሰ አረመኔ ዘረኛና ዘራፊ በመሆኑ፣ ህብረተሰቡ ገደብ የለሹን በደል ፣ ጥላቻን ባረገዘ ተቃውሞ ቢታገለውም፣ “ ሞተ ” የተባለውን ሥርዓት የኢሕአዴጉ ጠቅላይ ሚኒስቴር በጥገናዊ ለውጥ ሽንገላ ለጊዜውም ቢሆን ነፍስ እንዲዘራበት ለማድረግ ችሏል።

    ዛሬም እንደትናንቱ ከትነግ | ኢሕአዴግ የባሰ አይመጣም ብለን ለ ገደብ የለሽ ድጋፍ የዶክተር አቢይ “ ኦዴግ | ኢሕአዴግ ” ላይ ወደ ቅን። ቀደም ሲል አማራው ትግሬዎችን አጅቦ ደርግን ከጣለ በኋላ፣ትግሬ አማራን ክዶ እንደመታው ጠንቅቆ ቢያውቅም፣በእነኦነግና ኦህዴድ እንዳሥመታው ግን የዘነጋ ይመሥላል።

    በመሆኑም ዛሬም አማራው ! በትነግና በኦሮሞዎች መካከል በሚደረገው ግብ ግብ ውስጥ ኦሮሞዎችን አጅቦ ሥልጣን አሥይዟል። ይህም ለጊዜው ካዋዛን በኋላ ምን እንደሚያመጣ ማወቅ አይከብድም።

    አዲስ አበባና ቡራዩ ላይ የኦነግ ቄሮዎች የሠሩትን ልብ ይ ሏል። ንፁሀን አማራዎችን በበደኖ በወለጋ፣በአርሲ ወዘተ የጨፈጨፈው ተገንጣዩ ኦነግ፣ ” በዘር ማጥፋት ወንጀል ” ወደእሥር ቤት ከመሄድ ይልቅ ፣እየተለመነ፣ ከለማ ጋር በምን እንደተስማሙ እንኳን ሳይገለፅ መሥማማታቸውን ነግረውናል።

    በአንድ በኩል በትግሬዎቹ ቦታ ኦሮሞዎች እየተተኩና አዲስ አበባንም በኦሮሞ ባለሥልጣናት እያጥለቀለቁ፣ ” መልሶ ለመገንባት ” በሚል፣የአማራውን እና የሌሎችን ብሔሮች ቤቶች እያፈረሱ፣ሕዝ ቡን ሥራፈት እያደረጉ፣ ” ጫት ቃሚው በዛ ” እያሉ ይሳለቃሉ። እነለማ መገርሳም አዲስ አበባን በቁጥርም ይሁን በአሥተዳደር በኦሮሞ የበላይነት ለማጥለቅለቅ፣ካላቸው ዓይን ያወጣና የረቀቀ የዘረኝነት በሽታ በመነሳት፣ ቄሮዎች ! ለአዲስ አበባ ከሚቀርበው ከምዕራብ ሸዋ ያፈናቀሉት አማራ በአዲስ አበባ አልፎ ወደራያ ተሰዶ፣ በርሀብና በቸነፈር ሲሰቃይ ፣ ” በሶማሊና በኦሮሞ መካከል ችግር ሥለተፈጠረ ” በሚል ኦሮሞችን ከሩቅ እያመጡ አዲስ አበባ ያሠፍራሉ።

    በሌላ በኩል “ እኛ ” በ 27 ዓመቱ ከልክ ያለፈ በደል ምክንያት፣በወንጀለኞች ላይ የሚሠራውን ብቻ መሥማት በመምረጣችንና ለቀጣዩ አደገኛው አካሄድ ዓይናችንን በመጨፈናችን፣ አቅጣጫ የሚያሥቱ ማዘናጊያዎች ብቅ ባሉ ቁጥር ሳናሥተውልና ሳናገናዝብ፣ “ ደግ አደረገልን ” እያልን እልልታውን እናቀልጠዋለን። የዚህ ሁሉ ችግር የህብረተሰቡ አለመንቃትና ከመጣው ጋር የመለጠፍና ያላንዳች ገደብ መ ደገፍ ነው። “ በሬ ሆይ ! በሬ ሆይ ! ሣሩን አይተህ ገደሉን ሳታይ ” እንዳይሆን ” ቆቅ እንሁን 2 እንንቃ ” እላለሁ።

    ከመጣው ጋር ያላንዳች ጥያቄ ገደብየለሽ ድጋፍ እየሠጠን መጨረሻው የራሳችን መጥፊያ እንዳይሆን ከጅምሩ ድጋፋችን ገደብ ኖሮት ፣ሥህተቶች ብቅ ሲሉ ወዲያውኑ እንዲታረሙ ጫና በማድረግ፣ እያሥተዋልን እንጓዝ። አቢይ ከመጣም ወዲህ ቢሆን መጠኑ ይለያይ እንጅ በወልቃይት፣በራያ፣በቤኒሻንጉል፣ በቡኖ በደሌ፣በም ዕራብ ወለጋ፣በድሬደዋ፣በሐረር፣በአዲስ አበባ ወዘተ በአማራው ላይ ግድያው፣መሳደዱና መታሰሩ አለመቆሙን ለመገንዘብ አይከብድም።

    ነገ የአማራው ዕጣ ፈንታ ምን እንደሚሆን ራቅ አድርገን የማየትና በጥልቀት መረዳት ከቻልን፣የአማራውን ትግል እሥከድል ማጠናከር እንድምንችል አያጠራጥርም ። አማራው ንቃ ! አማራው እንዳይደራጅና እንደተለመደው ተከታይ እንዲሆን የሚደረጉ የማዘናጊያ ታክቲኮች ! (1)” አገር እንዳይበተ ን ” የሚሉት አነጋገር እንደተለመደው አማራውን በማሥፈራራት የቆራጭ ፈላጭን ቡድን ዕድሜ እያጀበ እንዲያራዝም ታስቦ ነው። አዎን ! አገር በ 1983 ዓም ተበትኗል።

    ዛሬም ወሬ ነው።የተበተነውን የሚሰባስበው ደግሞ አማራው ገብቶት አንድ ሆኖ ሲታገል እንጅ ባሥፈራሩት ቁጥር ካፈገፈገ ተጎጅ ራሱ እንደሆነ ይገንዘብ።

    (2) ሌንጮ ለታ ! “ ሕዝብ ( ኦሮሞ ) የመረጠውን ትቀበላለህ፣የብሔር ጥያቄ ላይ ነርቨስ አንሁን ” ብሎናል ። “ ዶሮን ሲያታልሏት በመጫኛ ጣሏት ” እንዲሉ ነው።

    (3) ብርሀኑ ! ” ለሁሉም እኩል የሆነች ዴሞክራሲያዊት ኢትዮጵያ እንገባ ” ይለናል። ይህን ቧልት የሚነግረን በዘርና በቋንቋ ብትንትኗ የወጣች አገር ላይ ቆሞ ነው።ማፌዝ አይበቃም ???

    (4) ጠበንጃ ይዘው በዘር ከመጡ ቡድኖች ጋር በመወዳደር ሥለ ዴሞክራሲ መለፈፍ “ ላም ባልዋለበት ኩበት ለቀማ ” እንደሆነ ይታወቅ።

    (5) በጅዋር ሚዲያ በኦሮምኛ ጣሂርና ሄኖ ክ ጋቢሳ የሚባሉት ጉዶች እንዲህ ይላሉ፣ “ ሀበሾች አማሮች ኦሮሞን በተንኮል ላለፉት 130 ዓመት አባረው በከተሞች በድሬደዋ፣ በአዳማ፣በፊንፊኔና በሀረር ይኖራሉ፣።ኦሮሞ የሚኖረው በድንበር ነው።በከተማም ለመኖር ከሀበሻ አማራ ተከራይተን ነው።ሥለዚህ ወንድማችን ታከለ ኡማ በሚመጣው ምርጫ ላይመረጥ ይችላልና እሥከዚያው ከተሞቻችንን መልሰን በእጃችን ማድረግ አለብን።ጊዜ የለንም ።

    ከምርጫው በፊት በእጃችን ለማድረግ መፍጠን አለብን። የእነዶክተር አቢይም ድርጅት ፊንፊኔንና ድሬድዋን ለማሥመለስ ሲሠሩ ረብሻ ከተነሳ “ ማሰር ” ይኖርባቸዋል። አሜሪካኖችም እኮ ምንም ዴሞክራት ቢሆኑ ሁሉንም ነገር በዴሞክራሲ አይሠሩም። ትግሬዎችም ከቢሮ ይባረሩ። “ ይህን ምሥኪን አማራ ከትግሬ ዘረኞች ወደኦሮሞ ዘረኞች እየተቀባበሉት ነው እንዴ ” ያሠኛል። ምንም ተባለ ምን እኛ አማራዎች ወደዋናው መፍትሄ እንግባ!

    (1 ኛ ) የአማራው ወዳጅ ራሱ አማራው ብቻ እንደሆነ እና ሌላ ወዳጅ እንደሌለው ተረድቶ፣ራሱ በራሱ ተጠናክሮ በሁለት እግሩ መቆም እንዳለበት ራሱን ያሳምን። ከልቡ ራሱን ማሣመን ሲችል ብቻ ነው ለማንነቱ የማይበገረው። 

    (2 ኛ ) ያዝ ለቀቅ ያለ ትግል አክትሞ አንድ ቋሚ አካሄድ ይኑረን።ጠላቶቻችን አዳዲስ የቤት ሥራ በሰጡን ቁጥር በእርሱ ላይ አላሥፈላጊ ጊዜያት ሥለምናጠፋ ጭንቅላታችን ለአማራው ትግል የሚጠቅሙ ነገሮች ለማፍለቅ ጊዜ አያገኝም።ለምሳሌ ሥለአቢይ፣ሥለ ኦነግ ፣ሥለትነግ ወዘተ ሥናወራ ጊዜ አናጥፋ ።

    (3ኛ) አቢይ መርቶና ታግሎ ነፃ እንዲያወጣን የምንጠብቅ ብዙዎች ነን።ይህ ሥህተት ነው።በራስህ ላይ ተማመን። እያንዳንዳችን “ እኔ ራሴ እንደግለሰብ ምን ባደርግ ነፃነቴን ተግባራዊ አደርጋለሁ ” ብለን እንጠይቅ። (4ኛ) “ ይህች ዓለም የምታጅበው ጉልበት ያለውን ብቻ እንደሆነ ተረድተን ” አሁን የጀመርነውን መሰባሰብ ይበልጥ በማጠናከር፣ያልሞከርነው የትግል አካሄድ ካለ በመቃኘት፣የድርሻችንን ለማግኘት በተለያዩ የትግል መንገዶችና ዘዴዎች ተጠናክረን መብታችንን በእጃችን ማድረግ የግድ ነው።ከዚህ ውጭ ሌላ አቋራጭ መንገድ የለም።

    (5 ኛ)አማራው በተገለለበትና ባልተሳተፈበት፣ የኢትዮጵያን አንድነት ንዶ “ 9 የዘርና ቋንቋ ክልሎች ፌደራሊዝምን ያዋቀረው ህገ መንግሥት፣ በ 1983 ዓም ኮንፈረንስ እንደፀደቀ፣ ትነግና ኦነግ የዝሆኑን ድርሻ መሬቶች ከአማራው በመቀማት ርስት አልባና ተባራሪ በማድረግ አጣብቂኝ ውስጥ ማሥገባታቸው ገሀድ ነው።

    ይህ ዛሬ ያለው ዘርን መሠረት ያደረገው ህገ መንግሥት ከ9 የዘርና የቋንቋ ከፋፋይ ፌደራሊዝም ጭምር ፈርሶ ፣ በኢትዮጵያ አንድነት ላይ የተዋቀረ ከዘርና ከቋንቋ የፀዳ ለአሥተዳደር የሚመች በጥልቀት የተጠና ሕዝብን ከሕዝብ የሚያቀራርብና የሚያስማማ፣ እኩልነትንም የሚያሟላ ፣እንደ እነአሜሪካም ይሁን እንደ እነሥዊዝ ወዘተ ለምሳሌ “ አካባቢያዊ ፌደራሊዝም ን ባካተተ ህገ መንግሥት” ሲተካና በአፍና በወሬ ሳይሆን ከልብ አብሮነታችንን በተግባር ሥናረጋግጥ ብቻ ነው።

    ይህ ተግባራዊ እንዳይሆን ትነግና ኦነግ እንዲሁም ሌሎች አክራሪዎች! ዛሬም ድረስ በአማራ ላይ ግድያ ከመፈፀምም አልፈው በጠቅላላ በአገሪቱ ውስጥ ቀውስ እንደፈጠሩ ነው። ምክንያቱም የሠረቋቸው መሬቶች ወደባለቤቶቹ እንዳይመለሱባቸውና አማራውንም ረግጠው ለመኖር።

    ማሳሰቢያ !እሥከዛሬ የአማራው በተናጠል መሄድ አሥጨርሶታል፣ተፈናቃይ አድርጎታል። ከእንግዲህ “የአማራው አንድነት ለህልውናችን ዋሥትና” ሥለሆነ አማራው በአንድነት እንዲቆም የአማራው ሕዝብ ጫናና ግፊት ያድርግ። አንድ የማይሆኑ ከሆነ ሕዝቡ ዕርዳታውንና ድጋፉን ያንሳ! መፍትሄው ይህ ብቻ ነው። ታግሎ ህልውናን ማሥጠበቅ የተፈጥሮ ህግ ነው!

    እሥከዳር በላቸው

    Read more ›

    መጪው ምርጫና የወ/ሪት ብርቱካን ሚደቅሳ ሸክም

    በ1993 ዓ.ም. የተፈጠረው የሕወሓት የመሰንጠቅ አደጋና አሸንፎ የመውጣት ፖለቲካዊ ትግል በወ/ሪት ብርቱካን ሚደቅሳ የፖለቲካ ሕይወት ላይ ትልቅ አሻራ ነበረው። የሚቀርቧቸው እንደሚናገሩት ደግሞ ከአሻራነት በላይ የሕይወት መስመራቸው የተቀየረበት እንደሆነ ይናገራሉ።

    በወቅቱ በሕወሓት ውስጥ በተፈጠረው የፖለቲካ ልዩነት አንዱ አንዱን አሸንፎ ለመውጣት የፖለቲካ ትግል ውስጥ ነበሩ። በወቅቱ ሕወሓት ውስጥ ተፈጥሮ የነበረው መከፋፈል በወቅቱ የአገሪቱ ጠቅላይ ሚኒስትር፣ የኢሕአዴግና የሕወሓት ሊቀመንበር የነበሩት አቶ መለስ ዜናዊ የፖለቲካ ልዩነት ላይ ያጠነጥናል።

    በሁለቱ ቡድኖች መካከል በተፈጠረው መጠላለፍና አሸንፎ የመውጣት ትግል የመንግሥትን ሥልጣን የያዘውና በአቶ መለስ ዜናዊ ይመራ የነበረው ቡድን፣ ከተቀናቃኙ ቡድን ጠንካራ ሰዎችን በመምረጥ የሙስና ወንጀል ክስ በመመሥረት ጉዳዩ በወቅቱ የፌዴራል ፍርድ ቤት ጀማሪ ዳኛ የነበሩት ወ/ሪት ብርቱካን ዘንድ ይደርሳል። የአቶ መለስ ቡድን በወሰደው ዕርምጃ የኤፈርት ሊቀመንበርና የኢትዮጵያ አየር መንገድ የቦርድ ሰብሳቢ የነበሩት አቶ ስዬ አብርሃ፣ በሙስና ወንጀል ተጠርጥረው ወህኒ እንዲገቡ ተደርጓል።

    በዚህ ከፍተኛ የፖለቲካ ጠብ ውስጥ እጅን ማስገባት አይደለም ለአንድ ዳኛ ይቅርና ለሕወሓት እህት ድርጅቶችም አስፈሪ ነበር። አቶ ስዬን በቁጥጥር ሥር አውሎ የነበረው ፖሊስ በወንጀል እንደጠረጠራቸውና ተጨማሪ ምርመራ ለማካሄድ በማረሚያ ቤት ለማቆየት ያቀረበው ጥያቄ፣ ችሎቱን ይመሩ ለነበሩት ወጣት ዳኛ ወ/ሪት ብርቱካን ምክንያታዊ አልነበረም።

    ለሕግ መከበርና የበላይነት ከነበራችው ፅኑ እምነት ውጪ ፖለቲካዊ ምክንያትም ሆነ ግኝኙነት ያልነበራቸው ወ/ሪት ብርቱካን ተጠርጣሪውን አቶ ስዬ በማረሚያ ቤት የሚያቆይ በቂ ማስረጃ አልቀረበም በማለት የዋስትና መብታቸውን እንዲከበር ውሳኔ ያሳልፋሉ።

    ይሁን እንጂ የዳኛዋ ውሳኔ ለአቶ ስዬ የሰጠው ነፃነት ከፍርድ ቤቱ ቅጥር ግቢ እስኪወጡ ብቻ ነበር። በከፍተኛ የፀጥታ አስከባሪ አካላት ወረራ ከአካባቢው ሳይርቁ አቶ ስዬ በቁጥጥር ሥር እንዲውሉ ተደረገ፡፡ የተወሰደው ዕርምጃ ሕጋዊ ልባስ እንዲኖረው ሲባልም፣ በሙስና የተጠረጠረ የዋስትና መብት እንዳይኖረው የሕግ ማሻሻያ በቀናት ውስጥ በፓርላማው ፀደቀ።

     የዳኛዋ ውሳኔ በአገሪቱ የፖለቲካና የፍትሕ ሥርዓት ውስጥ እስከ ዛሬ የዘለቀና መደብዘዝ ያልቻለ አሻራ እንዳለው ሁሉ፣ የእሳቸውንም ሕይወት ቀይሮታል።

    ይህ ክስተት ወ/ሪት ብርቱካን ወደ ፖለቲካ ትግል እንዲገቡ ገፊ ምክንያት ቢሆንም፣ የጀመሩት መንገድ ግን አልጋ ባልጋ አልነበረም። በነበራቸው ከፍተኛ የፖለቲካ ተፅዕኖ ምክንያትም በፖለቲካዊ ክሶች ለተለያዩ ሁለት ጊዜያት ሕይወታቸውን በወህኒ ቤት አሳልፈዋል።

    ለሁለት ጊዜያት እስር የተዳረጉባቸው ወቅቶች ከፖለቲካዊነታቸው ባሻገር፣ በሁለቱም ጊዜያት ተካሂደው ከነበሩት አገር አቀፍ ምርጫዎች ጋር ግንኙነት እንደነበራቸው ይነገራል። የመጀመርያው በ1997 ዓ.ም. ተካሄዶ ከነበረው ምርጫ በኋላ በምርጫው ውጤት ተዓማኒነት ጋር በተያያዘ በገዢው ፓርቲ ኢሕአዴግና እሳቸው በአመራርነት የሚወክሉት ቅንጅት ለአንድነትና ለዴሞክራሲ መካከል የተፈጠረው ውዝግብ ነው። ሁለተኛው እስር ከመጀመርያው ጋር ግንኙነት ቢኖረውም፣ አዲስ ፓርቲ በመመሥረት በ2002 ዓ.ም. ለሚካሄደው ምርጫ ከፍተኛ እንቅስቃሴ በማድረግ ተቀባይነት ባገኙበትና ምርጫው ሊካሄድ የአንድ ዓመት ዕድሜ ብቻ ሲቀረው ነበር።

    የ2002 ዓ.ም. ምርጫ ተጠናቆ ገዥው ፓርቲም በተለየ ሁኔታ የፓርላማውን 99.6 በመቶ ወንበሮች ማሸነፋ በብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ይፋ ተደርጎና መንግሥትም ከተደላደለ በኋላ፣ ወ/ሪት ብርቱካን ዳግም ይቅርታ አግኝተው ከእስር ይለቀቃሉ።

    የደረሰባቸውን መቋቋም የተሳናቸው ወ/ሪት ብርቱካን ከእስር ከተለቀቁ በኋላ ስደትን መርጠው ኑሯቸውን በአሜሪካ በማድረግ፣ ቀጥተኛ የፖለቲካ ተሳትፎን እርግፍ አድርገው ይተዋሉ። ይሁን እንጂ በአሜሪካ ዝነኛው ሀርቫርድ ዩኒቨርስቲ የማስተርስ ዲግሪያቸውን በመሥራት ራሳቸውን በትምህርት ከገነቡ በኋላ፣ በዓለም ዙሪያ የሚገኙ ዴሞክራሲያዊ ተቋማት ግንባታን ለመደገፍ በተቋቋመው ኔድ (National Endowment for Democracy) በተሰኘው ድርጅት ውስጥ ጊዜያቸውን በምርምር አሳልፈዋል። በተለይ በኢትዮጵያ ለዴሞክራሲ የሚታገሉ የፖለቲካ ፓርዎችን እንዲዳከሙ ያደረጋቸውን ምክንያቶችና እነሱን ለማጠናከር ምን ማድረግ እንደሚገባ መመራመር ትኩረታቸው ነበር።

     ወ/ሪት ብርቱካን ኑሯቸውን በስደት መምራት ሲቀጥሉ በኢትዮጵያ ደግሞ እሳቸው በወጣትነት የዳኝነት ቆይታቸው ለመትከል የሞከሩት እውነተኛና ገለልተኛ ፍትሕ፣ እንዲሁም ዴሞክራሲያዊ የፖለቲካ ሥርዓት አለመረጋገጥ ዜጎችን ሲጨቁኑና ሲያማርሩ ከርመው ወደ ሕዝባዊ ቁጣ ተሸጋግረዋል።

    ይህ ሕዝባዊ ቁጣ በተለይም ባለፋት ሦስት ዓመታት ተፋፍሞ በመቀጠሉ፣ በገዥው ፓርቲ ኢሕአዴግ ላይም ውስጣዊ የፖለቲካ ትግል በመቀስቀስ አገሪቷን እስከ መበተን ጫፍ አድርሶ፣ በመጋቢት ወር 2010 ዓ.ም. በኢሕአዴግ ውስጥ የተፈጠረው የለውጥ ኃይል አሸንፎ ሥልጣንን ለመቆጣጠር በቅቷል።

    በኢሕአዴግ ሊቀመንበርና የአገሪቱ ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አህመድ (ዶ/ር) የሚመራው ይህ የለውጥ ኃይል ባለፋት ዘጠኝ ወራት በወሰዳቸው የፖለቲካ ዕርምጃዎችና የዴሞክራታይዜሽን ጅማሮዎች፣ በአገር ውስጥም ሆነ በውጭ የሚገኙ ኢትዮጵያዊያንን ይሁንታና ቀልብ መግዛት መቻሉ በገሀድ የሚታይ እውነታና ከዓለም አቀፉ ማኅበረሰብም ድጋፍ እየተቸረው ይገኛል።

    በፖለቲካ ረገድ መካሄድ ከጀመሩ ተግባራት አንዱ የዴሞክራሲ ተቋማትን ማጠናከር ላይ ቅድሚያ የሰጡት ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ፣ ሥልጣን በእውነተኛ ዴሞክራሲያዊ የሐሳብ ትግል በሕዝብ ይሁንታ ብቻ እንዲያዝ ማድረግ የቆይታቸው ዋነኛ ግብ እንደሆነ ለሚመሩት ሕዝብ በይፋ በመናገር ቃል ገብተዋል።

    ይኼንንም ተከትሎ የአገሪቱን የምርጫ ሕጎች ማሻሻልና ምርጫን የሚያስፈጽመው ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ገለልተኛ ሆኖ እንዲደራጅ፣ የማሻሻያ ሥራዎችን በአገር ውስጥ ገለልተኛ ምሁራን አማካሪነት በማከናወን ላይ ይገኛሉ።

    ይኼንን ሒደት በመከታተል ዕውን እንዲያደርጉና ምርጫ ቦርድንም በሰብሳቢነት እንዲመሩ በስደት ላይ ይገኙ የነበሩትን ወ/ሪት ብርቱካን ሚደቅሳን በማጨት፣ ሐሙስ ኅዳር 13 ቀን 2011 ዓ.ም. በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በማቅረብ በአብላጫ ድምፅ አፀድቀዋል።

    በቀደሙት ዓመታት የምርጫ ቦርድ ሰብሳቢ ሆኖ በጠቅላይ ሚኒስትሩ የሚቀርብ ዕጩ በወቅቱ በፓርላማው ጥቂት መቀመጫ በነበራቸው የተቃዋሚ ፓርቲ አባላት የገለልተኝነት ጥያቄ ይቀርብ ነበር። ፓርላማው በኢሕአዴግና አጋሮቹ ሙሉ በሙሉ በተያዙባቸው ወቅቶች ደግሞ የተቃዋሚ ፓርቲዎች በአገሪቱ ወዳሉት ጥቂት የግል ሚዲያዎች በመቅረብ፣ በምርጫ አስፈጻሚ ተቋሙና በቦርዱ ሰብሳቢ ላይ የነበሯቸውን የገለልተኝነት ጥያቄ ለማሰማት ይሞክሩ ነበር።

    ይህ ታሪክ የገጽታ ለውጥ አድርጎ ባለፈው ሳምንት የምርጫ ቦርድ ሰብሳቢ እንዲሆኑ በቀረቡት ወ/ሪት ብርቱካን ላይ መቶ በመቶ በኢሕአዴግና በአጋሮቹ የተሞላው ፓርላማ የገለልተኝነት ጥያቄ አንስተዋል።

    ወ/ሪት ብርቱካን የፖለቲካ ፓርቲ አመራር የነበሩ መሆኑን በመጥቀስ፣ ከፖለቲካ ፓርቲ አባልነት ወይም ወገንተኝነት ንፁህ ስለመሆናቸው መረጋገጡንና እንዴት ሊረጋገጥ እንደቻለ ዕጩዋን ላቀረቡት ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አቅርበዋል።

    የፖለቲካ ፓርቲ አመራር የነበሩ ቢሆንም፣ በአሜሪካ በነበራቸው የጥቂት ዓመታት ቆይታ ከፖለቲካ ፓርቲ ወይም አባል ጋር ግንኙነት እንዳልነበራቸው መረጋገጡን የጠቀሱት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ የፖለቲካ አመለካካትን ማንም ሰው ሊይዝ እንደሚችልና ዋናው ጉዳይ ጠንካራ ተቋም መሥርቶ ሕግን አክብሮ መሥራት መቻላቸውን ማረጋገጥ እንደሆነ ገልጸዋል። ይኼንን ተላልፈው ከተገኙም በሕጉ መሠረት ሊጠየቁና ሊነሱ እንደሚችሉ አብራርተዋል። ማብራሪያውን ተከትሎም ፓርላማው ሹመቱን በአራት ተቃውሞ፣ በሦስት ድምፀ ተዓቅቦና በአብላጫ ድምፅ አፅድቋል። የጠቅላይ ሚኒስትር ጽሕፈት ቤት ቃል አቀባይ ቢሮ ባወጣው መግለጫ የብሔራዊ የምርጫ ቦርድ ገለልተኝነቱ ከሚረጋገጥባቸው ወሳኝ ነገሮች አንዱ የቦርዱን ሕገ መንግሥታዊ ግዴታ ጠንቅቀው በሚያውቁ፣ ገለልተኛ፣ የሙያ ብቃታቸው አስተማማኝ በሆኑና በመልካም ሥነ ምግባራቸው በሚታወቁ ሰዎች ሲመራ መሆኑን ገልጿል፡፡

    ‹‹ወ/ሪት ብርቱካን የፅናትና ለሕግ ልዕልና የመቆም አርዓያ ተደርገው በኢትዮጵያ ሕዝብ ዘንድ የሚታዩ የሕግ ባለሙያ ናቸው፡፡ በአገራችን የነበረውን የዴሞክራሲና የፍትሕ ዕጦት ለመታገልም የተፎካካሪ ፓርቲ አመራር በመሆን ታግለዋል፡፡ በዚህም ከፍተኛ ዋጋ ከፍለዋል፡፡ ለዴሞክራሲና ለፍትሕ መስፈንም በገለልተኝነት፣ በብቃትና በሞገስ ሊያገለግሉ ከሚችሉ አገር ወዳድ ኢትዮጵያውያን መካከል አንዷ ናቸው፤›› ያለው መግለጫው፣ ጠቅላይ ሚኒስትሩም ይኼንን ከግንዛቤ በማስገባት በዕጩነት አቅርበው እንደ ሾሟቸው ይገልጻል።

    ከሹመቱ በኋላ ወ/ሪት ብርቱካን ለመገናኛ ብዙኃን በሰጡት መግለጫ ይህ ጥያቄ ቀርቦላቸው፣ ሕይወታቸውን የሰጡት ለዴሞክራሲ መስፈንንና ለፍትሕ መሆኑን ተናግረዋል፡፡ ይህ በኢትዮጵያ ሰፍኖ ቢሆን ኖሮ መንገዳቸው ሌላ ይሆን እንደነበር አስረድተዋል።

    ለአድልኦ የኖሩት ሕይወት እንዳልነበራቸውና ወደፊትም እንደማይኖራቸው፣ ይኼንን የኖሩ ቀን ራሳቸውን እንደሚጠሉም ተናግረዋል።

    ቀጣዩ ሸክም

    ወ/ሪት ብርቱካን በ1997 ዓ.ም. ከተካሄደው ምርጫና ከውጤቱ ጋር በተያያዘ ለሁለት ዓመታት በወህኒ አሳልፈዋል፡፡ ነገር ግን ከእስር በይቅርታ መለቀቃቸውን ክደዋል ተብለው የተዘጋጁበት የ2002 ዓ.ም. ምርጫ በተቃረበበት ወቅት በድጋሚ ለእስር ተዳርገዋል። በቆይታቸውም የተለያዩ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶችን መከራ ተሸክመው አሳልፈዋል።

    ቀጣዩ ሸክም ግን የተለየ ነው። ላሳለፉት የወህኒ ቤት መከራ ምክንያት የሆነውን የምርጫ ሥርዓት በገለልተኝነት መምራት።

    በግላቸው ለቀረበባቸው የገለልተኝነት ጥያቄ መልስ የሰጡ ቢሆንም፣ ተቋማዊ ገለልተኝነትን በማረጋገጥ በምርጫ ቦርድ ላይ የሚቀርበውን ወቀሳ ማንፃትና ተዓማኒነት ያለው ተቋም አድርጎ መገንባት ፈቅደው የተቀበሉት የቀጣዮቹ ጊዜያት ፈተናቸው ይሆናል።

    የተቋሙ ገለልተኝነት መገለጫዎች በርከት ያሉ ቢሆኑም የዋና ዋናዎቹ የዳሰሳ ጥናታዊ ሪፖርት ሐሙስ ኅዳር 13 ቀን 2011 ዓ.ም. ለተቃዋሚ ፓርቲዎች ለውይይት ቀርቧል። ጥናቱን በማካሄድ ለውይይት ያቀረበው የምርጫ ሥርዓቱንና የምርጫ ሕጎችን ለማሻሻል በጠቅላይ ዓቃቤ ሕግ ሥር የተደራጀው የዴሞክራሲ ተቋማት ጥናት ቡድን ሲሆን፣ ጥናቱን ያቀረቡት የቡድኑ ምክትል ሰብሳቢ ሲሳይ ዓለማየሁ (ዶ/ር) ናቸው።

    እንደሳቸው ገለጻ የቦርዱ ገለልተኝነትን ለማረጋገጥ በመሥፈርትነት ከሚታወቁ ልምዶች መካከል አንዱ፣ የቦርዱ አመራር አካላት አሰያየምን የተመለከተ ነው። በሌሎች አገሮች በውድድር ላይ የተመሠረተ የቦርድ አባላት አሰያየምን እንደሚከተሉ ለአብነት ጠቅሰዋል። ገለልተኛ መራጭ ኮሚቴ በማዋቀር ስምምነት በተደረገባቸው መሥፈርቶች የሚቀርቡ ዕጩዎችን በማወዳደር የሚሰየሙ መሆኑን፣ ሌሎች አገሮች ደግሞ በቋሚነት ወይም በጊዜያዊነት የፖለቲካ ፓርቲዎች ኮንፈረንስ በመመሥረት የአባላት ምልመላ እንደሚያካሂዱና የተለዩትን ለሹመት እንደሚያቀርቡ ያስረዳሉ።

    አባላቱ ከተሾሙ በኋላ ሰብሳቢና ምክትል ሰብሳቢ የመምረጥ ተግባር ለራሳቸው የሚተው አገሮች መኖራቸውን አመላክተዋል። በኢትዮጵያ የምርጫ ቦርድ አመራር አካላት በጠቅላይ ሚኒስትሩ አቅራቢነት በፓርላማ እንደሚሾሙ በሕገ መንግሥቱ የተደነገገ ሲሆን፣ በዚህ መሠረትም ወ/ሪት ብርቱካን ተሹመዋል።

    ይህ አሿሿም ገዥው ፓርቲ ወገንተኛ አመራር እንዲሾም ዕድል የሚሰጥ ቢሆንም፣ ወ/ሪት ብርቱካን የነበራቸው የኋላ የፖለቲካ ታሪክ ከወገንተኝነት ይልቅ በተቃራኒው መሆኑ የገለልተኝነት ጥያቄ አያስነሳም ብሎ ከመደምደም፣ የተሻለውን ተቋማዊ አሠራር ማስፈን እንደሚገባ ባለሙያዎች ያሳስባሉ።

    በሌላ በኩል የቦርዱ አባላት ከተሾሙ በኋላ የአገልግሎት ዘመን ጣሪያና ከኃላፊነት ሊሰናበቱ የሚችሉበት መንገድ፣ ሌላው የቦርዱ ገለልተኝነት የሚፈተንበት ሊሆን ይችላል።

    አቶ ሲሳይ እንደሚሉት፣ በኢትዮጵያ ሁኔታ የቦርዱ አመራር አባላት በራሳቸው ፈቃድ ለመሰናበት ሲጠይቁ ወይም የሾማቸው ፓርላማ በሥነ ምግባር ጥሰት፣ አልያም በጤና እክል ሥራቸውን ለማከናወን አይችሉም ብሎ ሲያምን ሊያነሳቸው እንደሚችል በሕግ ተደንግጓል።

    ይህ አሠራር ግልጽነት የጎደለው በመሆኑ ለጣልቃ ገብነት የተመቸ መሆኑን ያስረዳሉ። ለምሳሌ ከላይ የተጠቀሱት ከኃላፊነት የሚነሱባቸው ምክንያቶች መሟላታቸው የሚረጋገጥበት አሠራር አለመኖሩን ይጠቁማሉ፡፡ በተጨማሪም የተጠቀሱትን ምክንያቶች በማቅረብ ለፓርላማው የሚያቀርበው ማን እንደሆነ በግልጽ አለመደንገጉን፣ እንዲሁም ይኼንን ለማድረግ የሚጠይቀው በአብላጫ ድምፅ መወሰን በመሆኑ ፍላጎቱ ያልተፈጸመለት ነገር ግን አብላጫ ድምፅ በፓርላማ ያለው የፖለቲካ ድርጅት ጣልቃ መግባት እንደሚያስችለው ይጠቅሳሉ።

    ሪፖርተር ያነጋገራቸው ባለሙያ በሥራ ላይ የነበሩት የቦርዱ ሰብሳቢ ወ/ሮ ሳሚያ ዘካሪያ የተነሱበትን መንገድ በምሳሌነት ያወሳሉ።

    ወ/ሮ ሳሚያ አገራዊ ለውጡን በመደገፍና የለውጡ አካል በመሆን በራሳቸው ፈቃድ ከኃላፊነት ለመነሳት አቅርበዋል ነው የተባለው፡፡ በመልቀቂያው ላይ ፓርላማው አንድም ጥያቄ ሳያነሳ ወ/ሪት ብርቱካንን እንደሾመ ገልጸዋል። በመሆኑም ወ/ሪት ብርቱካን የተቋሙን ገለልተኝነት ጨምሮ የመጡበትን መንገድ በማረም፣ የማስተካከል ኃላፊነት እንዳለባቸው ባለሙያው ያስረዳሉ።

     ሌላው የተቋሙን ገለልተኝት ለማረጋገጥ ፋይናንስ የሚያገኝበትን ሕጋዊ አሠራር መቀየር ያስፈልጋል። አሁን ባለው አሠራር ቦርዱ በጀቱን ለፓርላማ አቅርቦ እንደሚያፀድቅ በሕግ የተቀመጠ ቢሆንም፣ በተግባር ግን ገንዘብ ሚኒስቴር ከፍተኛ ሚና እንዳለው ጥናቱን ያቀረቡት ሲሳይ (ዶ/ር) ያስረዳሉ።

    ሌላው ጉዳይ ከገለልተኝነት ባለፈ የምርጫ ሥርዓቱን ሙሉ በሙሉ የመቀየር ጉዳይ የገዘፈው ሸክም እንደሚሆን ባለሙያዎች ያስረዳሉ። ይህ የምርጫ ሥርዓት የአብላጫ ድምፅ መርህን (First Past the Post) የሚከተል ከመሆኑ የሚመነጭ ነው። ይህ የምርጫ ሥርዓት የሕዝብ ቅቡልነት ያገኘ መንግሥት እንዳይቋቋም፣ በውጤቱም ያልተሟላ የሕዝብ ውክልና ባለፋት ዓመታት በአገሪቱ እንደታየው የፖለቲካ ቀውስ ምንጭ ምክንያት ይሆናል።

     በዚህ ጉዳይ ላይ የምርምር ሥራቸውን ያሳተሙት አቶ ገብረ መስቀል ኃይሉ፣ ይህ የምርጫ ሥርዓት መሻሻል እንዳለበት በማስረጃ ላይ ተመሥርተው ይሞግታሉ።

    ለአብነት ያህል በምርምር ሥራቸው ካሰፈሯቸው ማስረጃ ተጠቃሾች አንዱ፣ በ2002 ዓ.ም. በተካሄደው ምርጫ የአዲስ አበባን መራጮችና ውጤቱን ይገልጻሉ።

    አዲስ አበባ በፓርላማው ውስጥ 23 መቀመጫዎች ያሏት ሲሆን፣ ለእነዚህ መቀመጫዎች የሕዝብን ውክልና ለማግኘት በተካሄደው ምርጫ 1,041,180 መራጮች ድምፃቸውን መስጠታቸውን፣ በውጤቱም ለ23 መቀመጫዎች የተወዳደረው ኢሕአዴግ የ564,821 መራጮችን ድምፅ በማግኘት 22 መቀመጫዎችን ማሸነፋን ያስረዳሉ።

    ይህም ማለት ከተጠቀሰው የመራጮች ቁጥር ውስጥ 41 በመቶ የሚሆኑት ኢሕአዴግን ሳይመርጡ በኢሕአዴግ ሊወከሉ ተገደዋል ሲሉ ይከራከራሉ። የምርጫ ሥርዓቱ የተመጣጠነ ውክልናን (Proportional Representation) የሚከተል ቢሆን ኖሮ፣ ኢሕአዴግ በተሰጠው ድምፅ ከ23 መቀመጫዎች ማግኘት የሚችለው 13 ይሆን እንደነበር በመጥቀስ የምርጫ ሥርዓቱ መሻሻል እንዳለበት ያሳስባሉ።

    የተጠቀሱትንና ሌሎች በርካታ መዋቅራዊ ችግሮችንና ሕገ መንግሥቱን እንዲሻሻል በማድረግ የምርጫ ሥርዓቱን ማስተካከል፣ በወ/ሪት ብርቱካን ላይ የወደቀ ሸክምና ቀጣይ ኃላፊነት ነው

    Read more ›

    Ethiopia's reformist prime minister says the country would need to build a new town to hold all suspected of corruption and rights abuses in previous administrations.

    Abiy Ahmed on Thursday told lawmakers that "the prison facilities that we have here in Ethiopia are not sufficient enough to handle the vast number of criminals ... we have chosen to focus on major cases and leave the rest for a reconciliation commission that is in the making."

    Sixty-three intelligence officials, military personnel and businesspeople were arrested this month over allegations of abuses and corruption.

    Also on Thursday, lawmakers approved former opposition figure Birtukan Mideksa as Ethiopia's election chief as Abiy again promised a "free and fair" election in 2020. Birtukan is the latest woman appointed to a high-profile position in the new administration.

    Read more ›

    As Ethiopia undergoes a period of unprecedented change and reform, the Global Green Growth Institute(GGGI) is partnering with the Ethiopian government to try and ensure this vital period of transition includes the country embracing sustainable growth and avoiding the environmental mistakes made by Western nations.

    The basis of this effort comes from GGGI supporting the Ethiopian government in the development and implementation of its Climate-Resilient Green Economy (CRGE), a strategy launched in 2011 to achieve middle-income status while developing a green economy.


    As elsewhere in Africa where GGGI is partnering with other member countries—Ethiopia was the first country to sign up among the current group of 10—the goal is to act now to enable countries to have a future comprising economic growth and poverty reduction while building resilience, promoting sustainable infrastructure and ensuring efficient management of natural resources.

    “Countries like Ethiopia aren’t industrialised, so they have a chance to leapfrog in their development that means they wouldn’t follow us and make the mistakes we did when we industrialised,” Dexippos Agourides, GGGI’s head of programmes for Africa and Europe who is based in Addis Ababa, tells IPS. “We are talking about an alternative economic activity that allows a low-carbon economy and means of living.”

    The global effort toward green growth gained momentum after the Paris Agreement in which signatories agreed to collectively tackle climate change through the mechanism of implementing nationally determined contributions (NDC), a country’s tailored efforts to reduce its emissions and enable it to adapt to climate change-induced challenges.

    “The government has made big commitment and set very ambitious targets, so even if they only go halfway to their targets that would still be a significant achievement,” Agourides says. “There are big gaps in the plan, which is where we come in to accompany the government in this ambition.”

    Hence GGGI’s 12-person team in Addis Ababa providing embedded expert and advisory technical support and capacity building to the Ethiopian government.

    Their main effort is to ensure CRGE strategies and financing go toward six sectors identified as key for green growth: energy, reducing emissions from deforestation and degradation, agriculture (land use and livestock), green urbanisation and cities, transport, industry and health.

    Ethiopia’s goal is to act now to enable it to have a future comprising economic growth and poverty reduction while building resilience, promoting sustainable infrastructure and ensuring efficient management of natural resources. Credit: James Jeffrey/IPS

    One example of how this looks on the ground is Ethiopia’s programme of building industrial parks becoming greener, through schemes such as waste sludge from factories being used by other industries.

    Another example is Ethiopia’s ambitious programme of reforestation and management of existing forest cover, which had reduced from covering about 35 percent of the country a century ago to around 3 percent in 2000—it’s now back up to around 15 percent.

    GGGI is also working with the government on adaptation plans for areas prone to drought and flash flooding that appear increasingly volatile due to climate change.

    “We look at past patterns and predict who suffers and how, so we can make plans so people are not hit,” says Innocent Kabenga, GGGI’s country representative for Ethiopia.

    At the same time, Kabenga notes, methods such as reusing water, hydro-power, wind and solar are all being considered as means of mitigating Ethiopia’s carbon footprint. Such a plethora of renewable energy options comes from Ethiopia having one of the most complex and variable climates in the world due to its location between various climatic systems and its diverse geographical structure.

    When it comes to the often-contentious issue of more foreign funds going to Ethiopia—already one of the world’s biggest recipients of overseas aid—those at GGGI point out that it is not necessarily a case of more funds but making sure existing funding go to the right place.

    At the same time, there is no getting around the financial costs involved, both for Ethiopia’s green growth goals—in 2017, GGGI helped Ethiopia access USD 135 for its programme reducing emissions from deforestation and degradation, as well as access the Green Climate Fund—and for GGGI. Its budget comes from a mixture of developed and developing countries such as the United Kingdom, Australia, Mexico and Indonesia, a geographic spread reflecting the nature of the challenge that GGGI is engaged with.

    “These are issues that have no boundaries, that no one country can solve, which is why we need to implement these national agreements that will help the world to survive,” Kabenga says. “Western countries have more money, and it their actions [contributing to climate change] that have affected the developing world.”

    Despite governmental willingness, those at GGGI acknowledge much more is needed to turn words into concrete actions, especially within the complex context of Ethiopia’s federal democracy that devolves significant power to each region.

    Furthermore, each ministry involved in the CRGE must do its job, and the government policy at the federal level must be successfully transmitted to Ethiopia’s regional governments—who must then do their bit.

    Tying all that together—and as the country is going through one of its most significant political upheavals in 27 years as a new prime minister attempts to initiate significant reforms throughout government and society—is no easy thing, Agourides acknowledges. But if it can be done, then the economic and environmental benefits for Ethiopia could be huge, while allowing it to avoid the pitfalls elsewhere of growth at any cost that has done untold damage to this precious planet.

    “Ethiopia stands at the top of least developed countries in terms of commitment, engagement and awareness,” Agourides says. “But implementation is the issue given the size and complexity of the country.”

    Read more ›